ESAT YALÇIN - KORONA SALGINI NE ALIR, NE GÖTÜRÜR, BİZE NE OLUR ?
28.05.2020
Kullanıcı Adı:   Şifre:   Beni Hatırla

Yeni Üye  |  Şifremi Unuttum

Yazarlar - ESAT YALÇIN
2 Yorum | Yorumlar
KORONA SALGINI NE ALIR, NE GÖTÜRÜR, BİZE NE OLUR ?

 

 
 
1975 yılından bugüne kadar rehber & acente yöneticisi ( Camel Tur )  ve acente sahibi ( Carat Tours) olarak 45 yıldır Türk Turizm tarihinin içinde yer aldım.
 
Bu süre içinde birbirinden çok farklı olaylar Türk  Turizmini etkilemişti. Ancak ilk defa her türlü kapsamda faaliyet gösteren tüm seyahat acentelerini  etkileyen ve global bir sorun yaşıyoruz. 
 
Genelde geçmişte ekonomik sebepler haricinde yaşanan krizler daha cok " incoming faaliyetinde " bulunan acentelerin sorunu olmuştu. 2015 yılından itibaren incoming acentelerimizin büyük bir kısmının 4,5 yıldır yaşamakta olduğu sıkıntılı dönemin üzerine bugün yaşadıklarımızda eklenince gerçekten dayanılması mümkün gürünmeyen günleri yaşamaktayız. Ne kadar bir süre daha bu dönem sürecek bu da sonu görünmeyen ve meçhul bir süreç.
 
Corona virüsü hakkındaki bilinmezlikten daha da fazla bilinmezlik taşıyan bir çok soru ile karşı karşıyayız :
 
Dünya ve türkiye turizminde ne zaman tekrar sağlıklı bir dönem başlayacak ?
 
Bizler bu belirsiz süreci atlatabilecekmiyiz ?
 
Ve nasıl atlatabileceğiz ?
 
Normalizasyon sonrası turizmde nasıl bir değişim olacak; turizm "mutasyona" ugrayacak mı?
 
Bu bağlamda daha birçok soru üretebiliriz ve her soru bize geleceğimizi planlama için ipuçları verebilecektir 
 
Biz bu süreci atlatabilecekmiyiz ve nasıl atlatacağız. Bunun aslında bir tek cevabi var; aynı THY nin yaptığı gibi düm ödeme ve borçalrımızı dondurarak. Eğer 3 aylık dönem de ki ben hiç sanmıyorum durum düzelebilirse; 3 ay daha dondurma devam edecektir. Hatta 3 er aylık periodlar birbirini takip edebilecektir.
 
Almanya 3 ay için 5 kişiye kadar olan küçük işletmelere € 9.000.-;  6-15 kişilik işletmelere ise  € 15.000.- 3 aylık ayakta kalma , yaşamı sürdürme ve personel çıkartmayı önleme hibesi yapıyorsa bizde de benzeri bir model uygulamaya alınabilir. Turizm Bakanlığının 2020 bütçesinden yapılacak harcamalar azalacağına göre bütçenin bir kısmı bu işe aktarılsa yeter. Oda olmazsa 15000 acenteye ortalama/en az 60.000,00 TL hibe 900 milyon tutar. "Kalkan" daki 100 milyarın 1 milyarı bile değil. Ve de en az 150.000 çalışanın işini kaybetmesinin önüne geçecektir. Bu da 35 milyar döviz getiren bir sektöre verilebileceklerin en asgarisidir. Buna teşekkür etmek bile denemez.
 
Zaten SGK, Muhtasar ve diğer vergileri ödemek mümkün olamayacağı ve ertelenmek ve daha sonra da muhakka bir yeni borç yapılandırması gündeme geleceği için sadece kira ve personel giderleri için bu destek yeterli olabilecektir.
 
Gelelim diğer konumuza. Varsayalım yukarıda ki ya da benzer bir plan gerçekleşti ve bizler neredeyse kayıpsız tekrar aktive oldu.
 
Globalleşen Dünya dünkü yaşam şekil ve alışkanlıklarını, globalliği sürdürecek mi? Yoksa yaşanan felaketin global etkisi sonucu bunu sonlandırmaya ya da daha dar bölgeli işbirlikleri mi tercih  edilecektir?  Böyle bir durum bizleri ve turizzmimizi nasıl etkileyecek ?
 
Felaketin boyutlarının artmasına cahil toplumlar ve becerizsiz yöneticiler ne derece etki etmiş olabilir? Cahil toplumlar dışlanmaya uğrayacaklar mı?
 
Tüm ülkelerde ve özellikle Türk Turizminin ana pazarlarında uğranılan büyük ekonomik problemlerin sonuçları ne gibi sonuçlar ya da başlangıçlar doğuracaktır; diğer ülkelerin uğradıkları ekonomik sarsıntılar bu pazarları nasıl etkileyecek?
 
Evet bu ve benzeri daha birçok soru üretmemiz gerekecek. Ancak bunlara cevaplar bularak Türkiye Turizmi için yeni bir yol çizmek mümkün olacak. Sorular üretmek ve cevaplar aramak; cevap alternatifleri oluşturmak için önümüzde bana kalırsa uzunca bir zaman var. Bu zamanı çok iyi değerlendirmemiz gerekiyor.
 
Yaşamakta olduğumuz pandeminin global olarak yok olması bence en az  yıl sonuna kadar sürecek.   Bu ne demek;
 
Çin de çıkmış olan ilk Corona vakasından önce var olan global turizm hareketlerinin tekrar aynı şekilde oluşması için; tabii eğer aynı şekilde oluşacak olursa; Corona salgınının tüm dünya da izinin kalmaması gerekmektedir.  
 
1 Aralık itibarı ile Wuhan Çin'de başlayan hastalık/salgın 4 ay sonrasında azalma eğilimi göstermeye başlamış durumda; Avrupa ülkelerinde Şubat sonu / Mart başı kendini gösteren salgının 4-6 ay daha sürmesi beklenmekte ve başta Almanya ve hatta Türkiye olmak üzere alınan tedbirler ile de desteklenerek salgının mümkün olan en uzun süreye yayılması istenmekte ve beklenmekte.
 
Yani en iyi ihtimalle 6 aylık bir süre öngörürsek Eylül sonu / Ekim başı Avrupa ve Türkiye de salgın olmaktan çıkması beklenmekte. Ancak bu süre duruma göre 2 ay daha uzayabileceğini ve 2020 sonunu bulabileceğinide olasılıklar için de değerlendirmek gerekir.
 
Neredeyse 1 senelik süreyi acenteler olarak faaliyetsiz geçirmek durumunda kalacak gözükmekteyiz. Bu da sadece şu anki durumun daha da negatifleşmemesi halinde ki beklenti olacaktır.
 
2020 yılbaşı itibarı ile herşeyin normalize oldugunu varsayalım. Yani tüm ülkeler sınırları açtı ; özellikle hava ulaşımında kısıtlamalar kalktı herşey hemen başlayabilecek mi?
 
Bu noktada bazı cevaplanması gereken veya değerlandirmemiz gereken parametreler devreye girecek :
 
- Ülkelerin ve insanların ekonomik durumları nasıl olacak ?
 
- Ülkelerdeki turizm sektörü / tur operatörleri ayakta kalabildiler mi ?
 
- Ülkelerdeki ve Türkiyedeki Hava Yolu şirketleri ne durumda olacaklar ?
 
- İnsanlar seyahat etmeye psikolojik olarak hazırlar mı?
 
- İnsanlar seyahat etmek istediklerinde ekonomik açıdan tatil yapabilecek durumdalar mı ve
 
   Genel olarak nasıl bir tatil harcama bütçeleri olacak ?
 
- Tatil tercihleri ne olacak? a. Süre b. Destinasyon
 
-Türkiye tercih  edilen ülkelerden biri olmayı sürdürebilecek mi?
 
Şimdi boş durmayalım ve çalışalım. Tüm kapıları var gücümüz ile zorlayıp şu kalkandan 3 period x 1 milyar tahsis alalım ki; işimize odaklanıp yukarıdaki ve diğer aklımıza gelecek soruların cevaplarını bulmaya çalışacak zamanımız olsun. Aç karna çalışmak çok zor.
 
Ayrıca destek verebilecek bazı diğer konularsa şöyle sıralanabilir :
 
TTA Turim Ajansı Payı
 
Bu ajans payi konusunda Ekin sonuna hatta yil sonuna  kadar beyanname verilmesin cunku is olmayacağı için vergi cikmaycak.
 
Ancak her beyanneme icin 58,80 TL damga pulu parasi odenmek zorunda kalinacak. Yil sonu bir beyanname veririz 01.03.-31.12. olarak. Is yapma şansı olmuşsa vergiside ödenebilir.
 
Geçici Vergi :
 
Hiç bir isin yapılamadığı bu dönemde  3 ayda bir gecici vergi ile ilgili beyanname ve  vergi tahhakkuku yapilmasi yerine bu seneye mahsus olmak üzere yil sonu 1 kere verilsin.
 
KDV : 
 
Isler tekrar baslayana kadar KDV olusmasi mumkun degil. Bunula ilgili beyanneme verilmesinin de bir anlami yok ustelik gene her ay TL 58.80 damga vergisi odemek zorunda kaliyoruz . Sene sonu tek beyanname vererek halletmek daha mantıklı olacaktır.
 
Muhtasar beyannamesi:
 
Kira vs gibi stopaj ile ilgili verilen beyanname de sene sonu 1 beyanname olarak verilmeli
 
Bugünkü sartlar cercevesinde bu kadar gereksiz ve anlamsiz burokratik islemler kalkarsa otelemeye gerek olacak vergi vs de kalmaz.
 
Yil sonu cikacak olursa da taksitlendirilerek 2021' de ödenir
 
SGK :
 
Yil sonuna kadar ya hic yada sadece tahakkuk eden primin %25 i  ödensin ancak odemeler 2021 mayis ayinda itibaren uzun vadeli taksitlendirilerek yapilsin.
 
Varolan eski SGK ve Vergi borçları : daha önce olusmus ve ödenememiş vergi ve sgk borclarinin Haziran 2021 de baslayacak sekilde faizleri silinip sadece Ana paranin  faiz isletilmeden  84 Aya Kadar 2 ayda bir odenecek sekilde yeniden yapılandırılarak  taksitlendirilmesi.
 
Tüm bu konuların acilen yeni beyanname dönemi gelmeden hallolmasi. Ayrica söz konusu olan tum beyannamelerden alinan 58.80 tl damga pulu parasinın 2020 yilinda 1/10' a dusurulmesi
 
Kalkanı nasıl zorlarız sorusunun cevabını acilen araştıralım. Benim önerim Nisan ayı başında ve 1 hafta içinde;
 
Türk Turizminin duayenlerinden ve en az 30 senedir sektörde yer alan 20 acente sahibinden oluşan (özellikle de sadece incoming yapanlar; yani ülkeye döviz kazandıranlar) bir komite ile çalışmalara başlamalıyız. Bu konular sadece Türsab Başkan ve Yönetim Kuruluna bırakılamayacak kadar ciddi ve hayati olgular.
 
Seçilmiş olma ve seçenlere vefa borcu ödemenin ötesinde farklı bir akıl ve beceri gerektiren olağanüstü bir hal söz konusudur
 
Bu komite de acilen öncelikle;
 
1. Turizm Bakanı
 
2. Maliye Bakanı
 
3. Ulaştırma Bakanı
 
4. Cumhurbaskanı
 
5. İTO Başkanı
 
6. TOBB Başkanı
 
7. Hürriyet grubu; Habertürk ve Sözcü basın yayın kuruluşlarını ziyaret
 
8. THY ve Pegasus HY ziyaret
 
9. AKP, CHP, IYI ve MHP Parti ziyaretleri
 
daha sonra da diğer turizm paydaşları ile görüşme
 
Bu ziyaretler cok önemli çünkü hala bazı turizm acente sahibi meslektaşlarımız ve otelcilerimiz pembe rüyalar görmekte;
 
hala 2020 yılında büyük beklentiler içinde demeçler vermekteler. Herkesin uyanıp gerçekleri görmesi ve birlik olmasının
 
zamanı geldi, geç olmadan harekete geçmek lazım ki 2021 yılını nasıl kurtarabileceğimizi planlamaya başlayalım.

26-03-2020 11:34
Önceki Yazıları

(Paylaşmak için önce 'Beğen'i tıklayınız.)
 
 
Kullanıcı Yorumları
CHPli
02-04-2020 16:35
mutfaka yangın
Bu sene turizim öldü, çok vatandaşın mutfağında yangın var ve Millet borçlandı. Bu Sene kazanan Bankalar.
ŞükrüYarcan
27-03-2020 16:12
KALEMİNE SAĞLIK
Yazdıklarına, eleştiri ve önerilerine tümüyle katılmama izin ver lütfen. Öngörülerin gerçekçi ve turizm endüstrisinde gelişmenin tekrar başlaması konusunda oldukça iyimser. Tekil bir ciddi krizde, bir destinasyonun en az bir yıldan önce iyileşmeye başlamadığı turizm endüstrisinin toparlanmaya başlamasının, içinde bulunulan koşullarda daha uzun süreceği açık. Yaşanan Kriz, Dünyanın Globalköy olduğunu öne sürenlerin üstünde düşünmeleri gereken bir vaka. Kısa dönem için çözüm önerlerin, Kamunun doğrudan finans sağlamadığı bir dönemde, hemen uygulamaya konulması gereken çözümleri içeriyor. İçeyönelik turizmin gelişmesi için sağlanan kamu teşviklerinin, örneğin Turizmi Teşvik Yasası kapsamında, seyahat ve havayolu sektörleri öncelikle dikkate alınarak, uygulanması gerekir. Uygulamanın başlangıcı aracı açık olarak yazında yer alıyor. Aydınlatıcı, net, kısa açıklaman için çok teşekkürler.
Yazıya Yorum Gönder
Başlık:
 
İsim yada Rumuz:
 
E-Posta:
     
Yorum:
 
Bunları Okudunuz mu?
Diğer Haberler
Yorumlar