Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Antalya’nın Adrasan açıklarında bulunan yaklaşık 2.100 yıllık gemi batığında sürdürülen kazı çalışmalarında binlerce seramik eserin gün yüzüne çıkarıldığını açıkladı. Ersoy, “Antik dünyanın en lüks sofra takımlarını bu batıkta bulduk” dedi.

Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında, 2025 yılında kazı çalışmalarına başlanan seramik yüklü batık, antik dönemin sofra kültürü ile Akdeniz’deki ticaret ağlarına ilişkin önemli bilgiler sunuyor. Deniz yüzeyinin 42-55 metre altında yürütülen çalışmalarda bugüne kadar binlerce seramik eser ortaya çıkarıldı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, kazıya ilişkin değerlendirmesinde, “Akdeniz’in derinliklerinden 2.100 yıllık sofra takımlarını gün yüzüne çıkarıyoruz” ifadelerini kullandı.

Batıktan çıkarılan eserlerin dönemin üretim teknolojisi ve ticaret hayatına ışık tuttuğunu belirten Ersoy, seramiklerin sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil sayesinde günümüze sağlam ulaştığını söyledi. Ersoy, bu buluntuların Anadolu’nun üretim ustalığı ile Akdeniz’in ticaret geçmişini bugüne taşıdığını ifade ederek, çalışmalara katkı sunan sualtı arkeolojisi ekibine teşekkür etti.

Bir Gemide 122 Farklı Form Ve Boyutta Seramik

Batığın ana yükünü, antik dönemde Rhosus olarak bilinen Hatay’ın Arsuz bölgesiyle ilişkilendirilen tabak ve kaseler oluşturuyor. Buluntular arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve farklı boyutlarda tepsiler yer alıyor.

Gemiden 122 farklı form ve boyutta seramik ürünün çıkarılması, dönemin gelişmiş ve çeşitlilik gösteren sofra kültürünü ortaya koyuyor. Özellikle Roma dünyasında talep gören bu ürünler, Akdeniz’in lüks sofra takımları arasında değerlendiriliyor.

Batıkta ayrıca Ege’deki bazı adalarda üretildiği düşünülen amforalar da bulundu. Farklı üretim merkezlerine işaret eden bu buluntular, geminin taşıdığı yükün çeşitliliğini ve dönemin deniz ticaretindeki bağlantıları ortaya koyuyor.

Çiçero’nun Mektuplarında Da Yer Alıyor

Arsuz seramiklerinin tarihî önemini artıran unsurlardan biri de Roma’nın ünlü hatip ve devlet adamı Çiçero’nun yazışmalarında bu ürünlerden söz edilmesi.

Çiçero, MÖ 50 yılında dostu Attikus’a yazdığı bir mektupta, Rhosus’tan onun için seramik kaplar sipariş ettiğini belirtiyor. Bu yazışma, bölgede üretilen sofra kaplarının Roma dünyasında bilindiğini ve rağbet gördüğünü ortaya koyuyor.

Adrasan açıklarındaki batıkta bulunan seramiklerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi, antik kaynaklarda adı geçen bu ürünlerin Akdeniz deniz ticaretindeki yerinin anlaşılması açısından da önem taşıyor.

Seramikleri 2.100 Yıl Boyunca Koruyan Yöntem

Batıktaki tabak ve kaselerin yüzyıllar boyunca büyük ölçüde sağlam kalmasının ardında, yükleme sırasında uygulanan özel bir yöntem bulunuyor.

Seramikler ahşap sandıklara yerleştirilmeden önce aralarına kil konuldu. Bu yöntemin, geminin batması sırasında tabak ve kaselerin birbirine çarparak kırılmasını önlediği ve eserlerin yaklaşık 2.100 yıl boyunca korunmasına katkı sağladığı belirtiliyor.

Denizden çıkarılan seramikler, antik dönemin üretim tekniklerini, biçim anlayışını ve sofra kültürünü günümüze taşıyan önemli arkeolojik buluntular arasında yer alıyor.

Antakya’dan İtalya’ya Uzanan Ticaret Ağı

Batıkta bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıla ait sikkeler de geminin tarihlendirilmesine ilişkin önemli ipuçları sağlıyor. Bulgular, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasında uzanan ticaret ağı içerisinde faaliyet gösterdiğine işaret ediyor.

Arsuz’dan yola çıktığı düşünülen geminin, muhtemelen Roma’ya doğru ilerlediği sırada yaşanan bir fırtına nedeniyle sığlığa çarparak battığı tahmin ediliyor.

Adrasan açıklarındaki batıkta kazı ve araştırma çalışmaları, sualtı arkeologları tarafından sualtı robotlarının da desteğiyle sürdürülüyor. Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte batığın, Akdeniz’deki antik ticaret yolları ve Roma döneminin sofra kültürüne ilişkin yeni bilgiler ortaya koyması bekleniyor.