Avrupa Birliği (AB), hava yolu yolcu haklarını ve havayolu şirketlerinin sorumluluklarını güçlendiren yeni kurallar üzerinde Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi arasında uzlaşmaya vardı. Temmuz ayında yasama meclisinde onaylanması beklenen düzenleme, yolcu haklarını artırmayı hedeflerken havayolu şirketlerinin operasyonel ihtiyaçlarını da dengelemeyi amaçlıyor.

Yeni çerçeve, uçuşu reddedilen yolcular, gecikmeler ve uçuş iptalleri gibi durumlarda mevcut hakları güçlendiriyor. Ayrıca yardım, yeniden yönlendirme (rerouting), bilgilendirme ve tazminat hakkı konularında daha net ve kapsamlı düzenlemeler getiriyor.

Tazminat hakkı genişletildi

Yeni düzenlemeye göre yolcular, uçuşun 3 saatten fazla gecikmesi veya uçuşun kalkıştan 14 günden az süre önce iptal edilmesi durumunda tazminat talep edebilecek.

Mevcut seviyelere benzer şekilde tazminat tutarları:

• 1.500 km’ye kadar uçuşlar: 250 euro
• AB içi veya 1.500–3.500 km arası uçuşlar: 400 euro
• Diğer tüm uçuşlar: 600 euro

Yardım hakkı netleştirildi

Yolcu hakları kapsamında havayollarının sunması gereken asgari destek de tanımlandı:

• Her 2 saatte bir içecek
• 3 saat sonra ve sonrasında 5 saatte bir yemek (günde en fazla 3 öğün)
• İnternet erişimi ve iki telefon görüşmesi

Gece konaklaması gerektiğinde yolculara ücretsiz otel ve havaalanı–otel transferi sağlanacak. Havayolu bu hizmetleri sunmazsa yolcular kendi harcamalarını yapıp geri ödeme talep edebilecek.

Yeni haklar ve şeffaflık kuralları

Düzenleme kapsamında dikkat çeken yenilikler arasında:

• “No-show” (gidiş uçuşuna katılmayan yolcunun dönüş hakkının iptali) uygulamasının yasaklanması
• Bilet fiyatlarında el bagajının da dahil edilerek şeffaf gösterilmesi
• Engelli yolcular, hamileler ve refakatsiz çocuklar için güçlendirilmiş koruma
• Ailelerin ve özel ihtiyaç sahibi yolcuların ücretsiz birlikte oturabilmesi

Ayrıca, hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular için ek yaptırımların kaldırılması, yardımcı ekipman ve rehber köpeklerle ücretsiz seyahat gibi haklar da genişletildi.

Bilgilendirme yükümlülükleri artırıldı

Havayolları, yolcuları aksaklıkların nedeni hakkında mümkün olan en kısa sürede bilgilendirmekle yükümlü olacak. Gecikme öngörülmesi durumunda, bilgi en geç planlanan kalkış saatine kadar verilecek.

Ayrıca şirketlerin yolcularla ücretsiz ve etkili iletişim kurabilecek en az bir kanal sunması zorunlu hale getirildi.

Yeniden yönlendirme hakkı

Uçuş iptali veya biniş reddi durumunda yolculara en geç 3 saat içinde alternatif rota sunulacak. Bu seçenek:

• farklı havaalanını,
• farklı havayolunu,
• veya alternatif ulaşım araçlarını içerebilecek.

Yolcu alternatif yönlendirme hakkını kullanamazsa, %400’e kadar bilet bedeli iadesi talep edebilecek.

Olağanüstü durumlar

Düzenleme, “olağanüstü durumlar” kavramını da netleştiriyor. Buna göre:

• Şirketin kontrolü dışındaki olaylar tazminat yükümlülüğünü kaldırabilir
• Ancak havayolu, durumu açık ve gerekçeli şekilde açıklamak zorunda olacak
• İspat yükümlülüğü tamamen havayolu şirketine ait olacak

Yeni kurallar, AB içi uçuşlar ile AB’ye giriş ve çıkış yapan belirli uçuşları kapsayacak. Avrupa Komisyonu, üç yıl içinde kapsamın genişletilip genişletilmeyeceğini değerlendirecek.

Ayrıca yolcuların hangi havayollarının AB kurallarına tabi olduğunu daha iyi görebilmesi için rezervasyon aşamasında gösterilecek isteğe bağlı bir “yolcu hakları etiketi” de uygulamaya alınacak.