Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da lüks patates kızartmalarıyla tanınan Fabel Friet, sosyal medyada yakaladığı popülerliğin ardından aşırı turizm tartışmalarının odağına yerleşti. TikTok ve Instagram üzerinden dünya çapında tanınan işletme, turistlerin oluşturduğu uzun kuyruklar ve çevrede yaşanan yoğunluk nedeniyle mahalle sakinlerinin tepkisini çekiyor.

Amsterdam’ın popüler alışveriş ve yeme içme bölgelerinden Negen Straatjes’te bulunan işletmenin en çok tercih edilen ürünü, üzerine trüflü mayonez ve bol Parmesan peyniri eklenen patates kızartması. 2022’den bu yana sosyal medya aracılığıyla ün kazanan işletmede, özellikle turizm sezonunun yoğun dönemlerinde müşteriler bir saatten fazla sıra bekleyebiliyor.

Uzun Kuyruklar Mahalle Yaşamını Zorluyor

İşletmenin bulunduğu bölgedeki sokakların dar kaldırımlara sahip olması, ziyaretçi yoğunluğunun günlük yaşama etkisini artırıyor. Kuyrukların zaman zaman Keizersgracht kanalının ötesine uzandığı, müşterilerin evlerin merdivenlerinde, vitrinlerin önünde ve sokaklarda yemek yediği belirtiliyor. Yoğunluk nedeniyle bisiklet ve araç trafiğinin de zaman zaman aksadığı ifade ediliyor.

Mahalle sakinleri, belediyeye uzun süredir çöp birikmesi, gürültü, kalabalık ve haşere sorunlarıyla ilgili şikâyetlerini iletiyor. İşletmenin ruhsatının ilkbaharda yenilenmesinin ardından bazı bölge sakinleri konuyu mahkemeye taşıyarak faaliyetlerin sonlandırılmasını talep etti.

Duruşmada söz alan mahalle sakinleri, işletmenin çevredeki yaşam kalitesini düşürdüğünü ve turist yoğunluğunun trafik güvenliği açısından sorun yarattığını savundu.

Aşırı Turizm Tartışmasının Simgelerinden Biri Oldu

Fabel Friet çevresinde yaşananlar, Amsterdam’da aşırı turizme karşı yürütülen tartışmaların sembollerinden biri haline geldi.

Yaklaşık 900 bin kişinin yaşadığı Amsterdam’ı her yıl 24 milyona yakın turist ziyaret ediyor. Kent sakinleri, ziyaretçi sayısındaki artışın kalabalık, gürültü ve atık sorunlarını büyüttüğünü belirtiyor.

Belediye, turist akışını kontrol altına almak amacıyla yeni otel inşaatlarına kısıtlamalar getirilmesi, Airbnb kiralamalarının sıkı biçimde düzenlenmesi ve turist vergisinin artırılması gibi çeşitli adımlar attı. Buna rağmen ziyaretçi yoğunluğu, kentin önemli gündem maddeleri arasında yer almaya devam ediyor.

UNESCO Dünya Mirası kapsamındaki tarihi bölgelerde hediyelik eşya mağazalarının ve turistlere yönelik ticari işletmelerin artması da kent kimliği ve yerel yaşamın korunmasına ilişkin tartışmaları beraberinde getiriyor.

İşletme Sahipleri Önlem Aldıklarını Savunuyor

Fabel Friet’in sahipleri Abel Klatser ve Floris Feilzer, mahalle sakinleriyle yaşanan anlaşmazlığın bu noktaya gelmesinden üzüntü duyduklarını belirterek komşularıyla iyi ilişkiler kurmak istediklerini ifade etti.

İşletme yönetimi, yoğunluğu kontrol etmek amacıyla görevliler çalıştırıldığını, müşterilerden yiyeceklerini kanal çevresinde daha uygun alanlarda tüketmelerinin istendiğini ve çöp kutularının günde dört kez boşaltıldığını açıkladı.

Martıları uzaklaştırmak amacıyla bir dönem şahin kullanıldığı, ancak bu uygulamanın başarılı olmadığı da aktarıldı. İşletme çevresine yerleştirilen tabelalarda ziyaretçilerden mahalle sakinlerine saygı göstermeleri ve kuşları beslememeleri isteniyor.

Belediye temsilcilerinin mahkemede bölge sakinlerinin yaşadığı sorunları anladıklarını ifade ettiği, ancak işletmenin mevcut koşullarda kendisine getirilen kurallara uyduğunu da vurguladığı bildirildi.

Mahkemenin Kararı 10 Kasım’da Bekleniyor

Fabel Friet’in geleceğine ilişkin kararın 10 Kasım’da verilmesi bekleniyor. İşletmenin kapatılması talebi, sosyal medyanın bir destinasyondaki ziyaretçi akışını ne ölçüde değiştirebildiğini ve turizm işletmelerinin yerel yaşamla nasıl bir denge kurması gerektiğini de gündeme getiriyor.

Öte yandan işletme sahipleri açısından olası bir kapanmanın etkisi sınırlı kalabilir. Şirketin Amsterdam genelinde halihazırda beş şubesi bulunuyor.

Amsterdam örneği, sosyal medya aracılığıyla hızla popülerleşen yeme içme noktalarının turizm gelirlerine katkı sağlarken kalabalık yönetimi, çevre temizliği ve yerel halkla ilişkiler gibi konularda yeni sorumluluklar doğurduğunu gösteriyor.

Kaynak: Der Spiegel