Antalya’daki Aspendos Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında, “sağlık tanrısı” Asklepios ile oğlu ve iyileşmenin simgesi Telesphoros’u birlikte betimleyen yaklaşık 2,20 metre boyunda mermer heykel grubu gün yüzüne çıkarıldı. Roma Dönemi’ne ait eser, antik kentte sağlık ve şifa kültlerinin önemine ilişkin yeni bilgiler ortaya koydu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın açıklamasına göre, Geleceğe Miras Projesi kapsamında Aspendos Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda ortaya çıkarılan heykel grubu, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı’nın batı cephesinde bulunan Anıtsal Kapı’nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında bulundu.

Milattan sonra 2’nci yüzyılın son çeyreğine tarihlenen eser, sanatsal özellikleri, detaylı işçiliği ve hastalığın tedavisinden tamamen iyileşmeye kadar uzanan süreci anlatan ikonografik yapısıyla dikkat çekiyor.

Bakan Ersoy: “Şifanın Yaklaşık 1800 Yıllık Sembolü”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada keşfi “şifanın yaklaşık 1800 yıllık sembolü” olarak nitelendirdi.

Ersoy, heykel grubunun Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait olduğunu belirterek, eserin figürlerin duruşu, Asklepios’un yüz tipi, saç ve sakalındaki yoğun işçilik ile dönemin heykeltıraşlık anlayışını yansıttığını ifade etti.

Antik Çağ’da Asklepios’un hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını temsil ettiğini aktaran Ersoy, uzun ve kapüşonlu giysisiyle tasvir edilen Telesphoros’un ise tedavinin tamamlanmasını, iyileşmeyi ve nekahet dönemini simgelediğini belirtti.

Tedavi Asklepios, İyileşme Telesphoros İle Anlatıldı

Heykel grubunun ana figürü olan Asklepios, ayakta, olgun yaşta, uzun saçlı ve sakallı bir erkek olarak tasvir edildi. Vücut ağırlığını sol bacağı üzerine veren figürün sağ bacağı hafifçe öne ve yana doğru uzanıyor.

Üst gövdesi büyük ölçüde çıplak bırakılan Asklepios’un himation adı verilen giysisi sol omzundan geçirilerek bel ve bacak çevresinde yoğun kıvrımlar oluşturacak şekilde işlenmiş. Figürün sağ kolu büyük ölçüde zarar görmüş olsa da, yılan sarılı asaya dayanacak biçimde tasarlandığı belirtiliyor.

Asklepios’un sol ayağının önünde yer alan Telesphoros ise daha küçük ölçekte ve çocuk görünümünde betimlenmiş. Uzun, kapüşonlu giysisiyle tanınan figür; iyileşme sürecinin tamamlanmasını ve hastalık sonrası toparlanmayı temsil ediyor.

İki figürün aynı kompozisyon içinde yer alması, Antik Çağ’daki sağlık anlayışının yalnızca tedaviyle sınırlı olmadığını, kişinin tamamen iyileşmesine kadar uzanan bütünsel bir süreci ifade ettiğini gösteriyor.

Anıtsal Kapı Bölgesi Şifa Kültüne Işık Tutuyor

Heykel grubunun Anıtsal Kapı’nın yıkıntıları arasında bulunması, eserin Aspendos’un kamusal ve törensel açıdan önemli bir bölümünde sergilendiğine işaret ediyor.

Buluntu, Roma Dönemi Aspendos’unda Asklepios kültünün varlığını ve sağlık inancının kent yaşamındaki yerini gösteren önemli arkeolojik kanıtlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre Asklepios ve Telesphoros’un birlikte betimlenmesi, tedavi ve iyileşme kavramlarının kentte gelişmiş bir anlatımla ele alındığını ortaya koyuyor. Heykel grubunun sanatsal değerinin yanı sıra Aspendos’un dini, toplumsal ve kamusal yaşamına ilişkin önemli bilgiler sunduğu belirtiliyor.