Şubat 2026’dan bu yana tırmanan kriz, küresel havacılık sektörünü maliyet ve operasyon açısından ciddi bir darboğaza soktu. Uluslararası havayolu birliği BARIG, Almanya’da faaliyet gösteren şirketlerin hem küresel gelişmeler hem de yüksek yerel maliyetler nedeniyle ağır baskı altında olduğunu belirterek hükümete acil destek çağrısı yaptı.

BARIG Başkanı ve İcra Direktörü Michael Hoppe, bölgedeki çatışmanın Almanya’daki hava taşımacılığını doğrudan ve güçlü şekilde etkilediğini belirterek, artan petrol fiyatlarının uçuş maliyetlerini önemli ölçüde yükselttiğini ifade etti. Hoppe ayrıca, Almanya’daki yüksek vergi ve harçların sektörün toparlanmasını zaten yavaşlattığını vurguladı.

Birliğe göre bu gelişmeler, birçok uçuş hattını ekonomik açıdan zora sokarken, enflasyon ve yükselen işletme maliyetleri de baskıyı giderek artırıyor.

BARIG, kısa vadede şu önlemlerin alınmasını istiyor:

• Hava yolu vergisinin (Luftverkehrsteuer) kriz süresince geçici olarak askıya alınması
• Uzun vadede bu verginin önemli ölçüde azaltılması veya tamamen kaldırılması
• Hava trafik kontrolü ve güvenlik maliyetlerinde indirim
• Gerekirse KDV veya diğer havacılık yükümlülüklerinde geçici esneklik sağlanması
• Avrupa Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında düzenlemelerin gözden geçirilmesi

Sektör Nasıl Etkilendi?

Krizin en belirgin etkisi enerji piyasalarında hissedildi. Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar ve arz daralmasının ardından petrol fiyatları hızla yükselirken, jet yakıtı maliyetleri kısa sürede keskin biçimde arttı. Bu durum, zaten operasyon giderlerinin yüzde 20–30’unu oluşturan yakıt kalemini havayolları için daha da kritik hâle getirdi.

Artan maliyetlere hava sahası kapanmaları ve güvenlik riskleri de eklenince, sektör genelinde ciddi operasyonel aksaklıklar yaşandı. Krizin başlangıcından bu yana dünya genelinde on binlerce uçuş iptal edilirken milyonlarca yolcu etkilendi. İlk haftalarda ise milyonlarca yolcunun seyahat planı aksadı.

Havayolları bu tablo karşısında uçuş iptalleri, rota değişiklikleri ve kapasite azaltımlarıyla maliyetleri kontrol altına almaya çalışıyor. Ancak bu önlemler, genel arzın daralmasına yol açarken bilet fiyatlarının da hızla yükselmesine neden oldu. Nitekim birçok hatta fiyat artışları yüzde 15–20 seviyesine ulaşırken, şirketler ek yakıt ücretlerini devreye aldı.

Buna paralel olarak talep tarafında da baskı oluşmaya başladı. Analizler, artan fiyatlar nedeniyle yolcu büyümesinin yavaşladığını ve havayollarının maliyet artışını tamamen yolculara yansıtmakta zorlandığını gösteriyor. Bu durum, zaten düşük marjlarla çalışan sektörde kârlılığı daha da kırılgan hâle getiriyor.

BARIG’e göre küresel kriz Almanya’da daha ağır hissediliyor. Bunun temel nedeni ise yüksek vergi ve harçlar. Birliğe göre Almanya’daki havacılık maliyetleri, Avrupa Birliği ortalamasının neredeyse iki katına ulaşmış durumda ve bu durum rekabet gücünü ciddi şekilde zayıflatıyor.

Yüksek maliyetler, yolcu ve kargo trafiğinin diğer Avrupa ülkelerine kaymasına yol açarken, Almanya’nın hava bağlantıları ve ihracat kapasitesi üzerinde de baskı oluşturuyor. BARIG, bu nedenle hava yolu vergisinin geçici olarak askıya alınması, uzun vadede ise azaltılması ya da tamamen kaldırılması gerektiğini savunuyor.

Sektör temsilcilerine göre, pandemi sonrası toparlanma sürecine giren havacılık için bölgesel kriz yeni bir kırılma noktası niteliğinde. Artan maliyetler, daralan kapasite ve yükselen fiyatların birleşimi, küresel hava ulaşımında toparlanmanın hızını belirleyecek temel unsurlar arasında yer alıyor.