Türk dizi sektöründe son yıllarda yaşanan küresel başarı ivmesi yavaşlama sinyalleri veriyor. Sektör temsilcilerine göre, Türk dizilerinin yurt dışı satışlarında ciddi bir gerileme yaşanırken, iç pazardaki üretim kaybı da ihracatı olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, ekonomik koşullar, artan maliyetler, reklam gelirlerindeki düşüş ve jeopolitik gelişmelerin sektörü baskıladığı görüşünde birleşiyor.

Türkiye uzun yıllardır ABD’nin ardından dünyaya en fazla dizi ihraç eden ülkeler arasında gösterilirken, son dönemde ihracat rakamlarında dikkat çekici bir düşüş yaşandığı belirtiliyor. Sektör kulislerinde konuşulan bilgilere göre, geçmiş yıllarda 1200 bölümlere kadar ulaşan uluslararası satış hacmi, bu yıl 500-600 bölüm seviyelerine kadar geriledi.

“Ortadoğu’daki savaş ve politik gelişmeler sektörü etkiliyor”

Türk dizilerinin uluslararası dağıtımını gerçekleştiren önemli şirketlerden biri olan Inter Medya’nın Genel Müdürü Ahmet Ziyalar, düşüşte yalnızca ekonomik değil politik faktörlerin de etkili olduğunu söyledi.

Ziyalar, dizi ihracatına ilişkin sağlıklı ve resmi bir veri altyapısının bulunmadığını belirterek, sektörün yıllık yurt dışı gelirinin yaklaşık 600 milyon dolar seviyesinde tahmin edildiğini ifade etti.

Sektörün sıkça dile getirdiği “ABD’den sonra ikinci büyük dizi ihracatçısı ülke” söyleminin bilimsel bir veriye dayanmadığını kaydeden Ziyalar, Türk içeriklerinin dünya genelinde yoğun talep gördüğünü ancak bunun net bir sıralama oluşturmadığını vurguladı.

Yunanistan örneğini veren Ziyalar, bazı pazarlarda siyasi nedenlerle Türk dizilerine doğrudan alım yapılmadığını söyledi. Ziyalar, “Yunanistan artık bizden doğrudan dizi satın almıyor. Bunun yerine hikâye haklarını alıp kendi uyarlamalarını yapıyorlar. Benzer süreç Meksika’da da yaşanıyor” dedi.

İç pazardaki daralma ihracatı vurdu

Sektör temsilcilerine göre en büyük sorunlardan biri ise Türkiye’de dizi üretim sayısındaki düşüş. Reklam gelirlerinin azalması nedeniyle televizyon kanallarının yeni projelere daha temkinli yaklaştığı belirtiliyor.

Box Office Türkiye Kurucusu Tolga Akıncı, geçen yıl aynı dönemde televizyon ekranlarında 24-25 dizinin yer aldığını, bugün ise bu sayının 18-19 bandına düştüğünü söyledi.

Akıncı, “Bu yaklaşık yüzde 30’luk bir küçülme anlamına geliyor. Üretimdeki daralma doğal olarak yurt dışı satışlarını da aşağı çekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

Artan yapım maliyetleri nedeniyle birçok dizinin 26 veya 52 bölüm barajını aşamadan yayından kaldırıldığı ifade edilirken, bunun da uluslararası satış potansiyelini azalttığı belirtiliyor.

Yeni dönemde komedi ve aile içerikleri öne çıkabilir

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde sektör içerik stratejisinde de değişikliğe gidebilir. Tolga Akıncı, özellikle şiddet temalı yapımların azalacağını, aile ve komedi odaklı projelerin daha fazla öne çıkacağını söyledi.

Dijital platformların yükselişiyle birlikte geleneksel televizyon yayıncılığının dönüşüm sürecine girdiğini belirten sektör temsilcileri, Netflix, Disney ve Amazon gibi küresel platformların sektör dengelerini değiştirdiğini ifade ediyor.

Devlet desteği beklentisi arttı

Sektör oyuncuları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Türk dizilerinin uluslararası tanıtımına yönelik açıkladığı bölüm başına 100 bin dolarlık destek programının önemli olduğunu ancak daha kapsamlı teşviklere ihtiyaç duyulduğunu dile getiriyor.

Uzmanlar, yalnızca kültür politikaları değil ekonomi ve maliye yönetimlerinin de sektöre stratejik destek vermesi gerektiğini belirterek, Türk dizilerinin hem ihracat hem de ülke tanıtımı açısından kritik bir değer taşıdığına dikkat çekiyor.

Kaynak: Karar