Ünlü şair Orhan Veli Kanık’ın İstanbul Beykoz’da doğduğu ev satışa çıkınca, kamuoyunda binanın müze olmasına ilişkin talep oluştu. 

Gazeteci Adil Bali, sosyal medya hesabı Instagram ve X üzerinden yaptığı paylaşımla Türk şiirinin önemli şairlerinden Orhan Veli Kanık'ın Beykoz'da gözlerini açtığı tarihi ahşap evin satışa çıkarıldığını duyurdu. Bali’nin paylaşımının ardından gerek medyada gerekse kamuoyunda şairin doğduğu evin müze yapılmasına yönelik tepkiler dikkat çekti. 

Adil Bali, binaya “satılık” tabelasının asıldığını ve 80 milyon TL bedelle satışa çıkarıldığını kaydettiği paylaşımında şöyle diyor: “Beykoz’da, 13 Nisan 1914 sabahına tanıklık eden o ahşap köşkün kapısında bugün mahcup bir tabela var: Satılık. Satılan bir ev mi, yoksa İstanbul’un hafızası mı? Bu yapı yalnızca bir mülk değil; şiirin, çocukluğun ve bir şehrin hatırasıdır. Orhan Veli’nin doğduğu ev satılıyor. Gözlerimiz kapalı mı?"

Yıllar içinde konağın edebiyatseverlerin İstanbul’daki uğrak duraklarından biri olduğunu ve Orhan Veli’yi anma törenlerine de defalarca ev sahipliği yaptığını hatırlatan Bali, buranın İstanbul’un kolektif hafızasının bir parçası haline geldiğini vurguluyor.

2. derece kültür varlığı olan binayı sahibi bakamadığı için satıyor

Konağı Orhan Veli’nin anne tarafından dedesi Beykozlu Hacı Nuri Ahmet Bey yaptırmış. Orhan Veli 1914’te bu evde doğmuş, çocukluğu burada geçmiş. Konağı 1939’da bahçesinin genişliği nedeniyle şimdiki sahibi Osman Özer’in babası satın almış. Özer’in de çocukluğu bu evde geçmiş. 

Binanın 2. derece kültür varlığı olduğunu söyleyen Özer “Ne konağı yaptıran Orhan Veli’nin dedesi, ne Orhan Veli, ne de konağı satın alan babam benim kadar bu evde oturdu. Benim 80 yılım geçti. En çok ben oturdum. Bunun için satış kararını vermem çok zor oldu” diyor. Bakımının zahmetli ve masraflı. Sorunlar çıkıyor, üstesinden gelemiyorum. Emekli maaşıyla böyle bir konağın bakımının üstesinden gelmek artık imkânsız. Yavaş yavaş bir harabeye dönmesine gönlüm razı gelmedi. Satmaya karar verdim” diyor.

“Duyarlı birisi alıp müzeye dönüştürebilir”

Osman Özer, en ideali buranın müze olması olduğunu belirtiyor. Özer, önerilerini şöyle sıralıyor: “Rahmi Koç’un böyle tarihi yapıları alıp müzeye dönüştürdüğünü biliyorum. Belki Rahmi Bey ya da onun gibi İstanbul’a duyarlı birisi alıp müze yapabilir. Mehmet Âkif Ersoy’un bir dönem Beykoz’da yaşadığı evi bir şahıs satın alıp belediyeye bağışladı. Belediye de kültür merkezi yaptı. Belki böyle bir formül de üretilebilir. Maalesef bu tarihi konağı geleceğe taşımaya bizim gücümüz yetmedi. Ama birilerinin gücü yetebilir.”

Mahalle sakinleri müzeye dönüştürülmesini istiyor

Cumhuriyet gazetesine yansıyan mahalle sakinlerinin görüşlerine göre, satış kararı mahallede tartışma yarattı. Mahalle sakinlerinden Ayşenur Uzuner, yapının tarihi bir değer taşıdığını belirterek, belediye ya da ilgili kurumlar tarafından müzeye dönüştürülmesinin daha uygun olacağını söyledi. Uzuner, “Orhan Veli topluma mal olmuş bir sanatçı. Bu ev müze olursa öğrenciler ve gençler için önemli bir kültür mekânı haline gelir” dedi.

Mahallede 60 yılı aşkın süredir yaşayan Adem Nebioğlu da köşkün satılmasını istemediğini belirterek, yapının restore edilerek korunması gerektiğini ifade etti. Nebioğlu, sokağın edebiyatçılarla anıldığını hatırlatarak, “Bu evin restore edilmesini ve yaşatılmasını istiyoruz” diye konuştu.

Mimari ve restorasyon öğrencisi Selim Enes Öz ise Orhan Veli’nin Türk edebiyatı açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, köşkün müze olarak değerlendirilmesinin hem kültürel hem de eğitsel açıdan doğru bir adım olacağını dile getirdi.

Yaklaşık 40 yıldır mahallede yaşayan Recep Yönlü de satışa karşı olduğunu belirterek, yapının halka kazandırılmasını istedi. Yönlü, “Bir şairin evi kütüphane ya da kültür merkezi olabilir. Restore edilip öğrencilere, halka açılmalı” dedi.

Tarihi köşkün geleceğine ilişkin süreç devam ederken, mahalle sakinleri yapının kültürel miras olarak korunması için yetkililerin devreye girmesini bekliyor.