Orta Doğu’daki savaşın başlamasının üzerinden üç ay geçerken, küresel havayolu şirketleri 2026 yaz sezonuna ciddi operasyonel ve mali baskılar altında giriyor. Azalan kapasite, yükselen yakıt maliyetleri, değişen uçuş ağları ve dalgalanan bilet fiyatları, sektörün önündeki en büyük sorunlar arasında yer alıyor.

Havacılık veri şirketi OAG’nin analizine göre, Mayıs ayında Orta Doğu’daki havayolu kapasitesi yüzde 34,7 oranında geriledi. Güney Asya’da yüzde 9,9, Güneydoğu Asya’da ise yüzde 8,3’lük düşüş kaydedildi.

Bazı havayolları yaz programlarında önemli kesintilere gitti. Air Arabia’nın Mayıs ayındaki kapasitesini yaklaşık 100 bin koltuk azaltarak yüzde 34,3 küçüldüğü belirtilirken, Flydubai yaklaşık 167 bin koltukluk kesintiyle dikkat çekti. Lufthansa ise Ekim ayına kadar yaklaşık 20 bin uçuşu iptal ederek 40 bin ton yakıt tasarrufu hedefliyor.

ABD’li taşıyıcılardan Delta kapasitesini yüzde 3,5, United ise yüzde 5 oranında düşürdü. AirAsia X uçuşlarının yüzde 10’unu azaltırken, Qantas iç hat kapasitesinde yüzde 5 kesintiye gitti.

Avrupalı şirketler rotaları yeniden düzenliyor

Fransa’da Transavia, Mayıs ve Haziran aylarında yaklaşık 400 uçuşunu iptal etti. Air France, büyük çaplı iptal planlamadığını ancak büyümenin yavaşladığını açıkladı. French Bee ise New York ve Los Angeles uçuşlarını azaltıp Montreal, Tahiti ve Reunion gibi destinasyonlara ağırlık veriyor.

Corsair ve Volotea da operasyonlarında düzenlemeye giderken, özellikle düşük maliyetli taşıyıcılar maliyet baskısını yönetmek için yeni yöntemler arıyor. Volotea’nın bilet satın alındıktan sonra uygulanacak ek yakıt ücretini gündeme getirmesi sektörde dikkat çekti.

Ryanair ve easyJet ise mevcut kapasiteyi korumaya çalışıyor. Şirketler, önceden yapılan yakıt hedge anlaşmaları sayesinde maliyet artışlarını şimdilik sınırlı hissettiklerini belirtiyor.

Kısa mesafede fiyatlar düşüyor, uzun mesafede artıyor

Fransa merkezli Digitrips / L’Écho touristique barometresine göre, Nisan ayında Fransa çıkışlı uçak bileti fiyatları geçen yıla göre yüzde 1 geriledi. Orta mesafeli uçuşlarda düşüş yüzde 3,3’e ulaştı. Talebin zayıf seyretmesi nedeniyle havayolları fiyat indirimleriyle satışları canlandırmaya çalışıyor.

Ancak uzun mesafeli uçuşlarda tablo tersine dönmüş durumda. Aynı dönemde uzun hat bilet fiyatları yüzde 3,1 arttı. Özellikle yakıt ek ücretleri bu yükselişte etkili oldu.

Air France, Nisan ayında uzun hat yakıt ek ücretlerini iki katına çıkarırken, Air Caraïbes benzer uygulamaya geçti. French Bee bilet başına yaklaşık 50 euro ek ücret uygularken, Corsair de gidiş-dönüş fiyatlarını yaklaşık 100 euro artırdı.

Esnek rezervasyon dönemi başladı

Belirsizlik ortamında yolcuları korumaya yönelik esnek rezervasyon uygulamaları da yaygınlaşıyor. TAP Air Portugal belirli tarihlerde düzenlenen biletlerde değişiklik ücretini kaldırırken, Emirates ve Etihad ilk tarih değişikliğini ücretsiz sunuyor. easyJet ise paket turlarında “Ultimate Flexibility” adlı yeni esnek ürününü devreye aldı.

Analistler ise asıl riskin sonbahar ve kış döneminde ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor. Yakıt hedge anlaşmalarının sona ermesiyle birlikte havayollarının daha yüksek maliyetlerle karşılaşacağı ve kârlılığın ciddi baskı altına gireceği belirtiliyor.

Uzmanlara göre Orta Doğu’daki kriz uzarsa, 2026 yaz sezonu havacılık sektörü için yalnızca ilk büyük sınav olabilir.

Kaynak: L'Echo Touristique