Rusya’da seyahat acenteleri 2026 yaz sezonuna alışılmış iyimserlikten uzak giriyor. Turistler rezervasyon kararlarını son dakikaya bırakırken, Orta Doğu aktarmalarına yönelik güven kaybı ve tur operatörlerinin doğrudan sunduğu indirim kampanyaları sektör üzerindeki baskıyı artırıyor. Buna ek olarak KDV yükü, ödeme sistemleri komisyonları ve artan operasyon maliyetleri de acentelerin kârlılığını ciddi şekilde daraltıyor.

Rusya’nın farklı bölgelerindeki sektör temsilcileriyle yapılan görüşmeler, piyasanın aynı anda birden fazla sorunla mücadele ettiğini ortaya koyuyor.

Turistler daha geç rezervasyon yapıyor

2026 yılında Rus turistlerin seyahat davranışlarında belirgin bir değişim yaşanıyor. Önceki yıllarda aylar öncesinden yapılan rezervasyonlar artık seyahate kısa süre kala gerçekleşiyor.

Bu eğilimin arkasında yalnızca ekonomik nedenler değil; uçuş iptalleri, aktarma riskleri, yeni kısıtlamalar ve olası kriz senaryolarına yönelik belirsizlik algısı da bulunuyor.

Çelyabinsk merkezli “Polet” seyahat ajansının yöneticisi Elena Olenyuk, müşteri trafiğinde ciddi düşüş yaşandığını belirterek, “Orta gelir grubundaki müşteri segmenti adeta ortadan kayboldu” dedi.

St. Petersburg’daki “Tourberry” acentesinin direktörü Ekaterina Ivanova ise nisan ayı satışlarının geçen yılın aynı dönemine göre yarıdan fazla düştüğünü söyledi. Ivanova, “Başta bunun Orta Doğu krizinden kaynaklandığını düşündük ancak şu anda Türkiye rezervasyon dönemi olmasına rağmen talep çok düşük. İnsanların artık seyahat bütçesi oluşturmakta zorlandığı hissediliyor” ifadelerini kullandı.

Orta Doğu krizi sadece BAE talebini etkilemedi

Sektör temsilcilerine göre İran merkezli gerilim, yalnızca Birleşik Arap Emirlikleri’ne olan talebi değil, tüm transit seyahat yapısını etkiledi.

Bir Moskova merkezli acente yetkilisi, Orta Doğu bağlantılı rezervasyonların yüzde 70’inin Türkiye, Vietnam, Mısır ve Çin gibi alternatif destinasyonlara kaydırıldığını, yaklaşık yüzde 30’luk bölümünün ise tamamen iptal edildiğini belirtti.

Özellikle Maldivler, Mauritius, Filipinler ve Güneydoğu Asya’ya yapılan aktarmalı uçuşlarda BAE’nin önemli bir transit merkez olması nedeniyle, alternatif rotaların maliyetleri ciddi şekilde arttı.

Turistler artık daha pahalı olsa bile doğrudan uçuşları tercih ediyor. Bu durum orta gelir grubundaki tüketicilerin bir kısmının seyahat planlarını tamamen ertelemesine yol açıyor.

Vergi reformu maliyet baskısını artırdı

Rusya’da yıl başından itibaren KDV oranı yüzde 22’ye yükselirken, basitleştirilmiş vergi sistemi (USN) için gelir limiti de yıllık 60 milyon rubleden 10 milyon rubleye düşürüldü.

Bu limitin aşılması durumunda şirketler yüzde 5 ila yüzde 20 arasında değişen oranlarda KDV ödemek zorunda kalıyor.

Her ne kadar birçok küçük acente yeni limite takılmadığını belirtse de, sınırı aşan işletmeler için muhasebe ve vergi yükünün önemli ölçüde arttığı ifade ediliyor.

Komisyonlar eriyor, operatörler rakip oluyor

Acentelerin en fazla şikâyet ettiği konulardan biri de düşen komisyon oranları. Bazı büyük tur operatörlerinin doğrudan satış kanallarını güçlendirmesi, acenteler açısından yeni bir rekabet baskısı yaratıyor.

Sektör temsilcilerine göre komisyon oranları bugün yüzde 5–8 seviyelerine kadar gerilemiş durumda. Bu oranlardan vergi, POS komisyonu, ofis giderleri ve personel maliyetleri düşüldüğünde acentelerin kâr marjı oldukça sınırlı kalıyor.

Üstelik tur operatörleri kendi internet sitelerinde indirim, cashback ve promosyon kampanyaları düzenleyerek müşteriyi doğrudan kendilerine çekiyor.

Bir Moskova acentesi durumu şöyle özetledi: “Yüzde 7 komisyonla çalışıyorsunuz. Vergi ve ödeme sistemleri kesintilerini düştüğünüzde neredeyse hiçbir şey kalmıyor. Müşteri ise operatörün verdiği indirimi sizden de bekliyor. Aynı indirimi yaparsanız zarar ediyorsunuz, yapmazsanız müşteri gidiyor.”

“Son dakika turları” geri döndü

Sektörde yeniden görülmeye başlayan “son dakika tur” kampanyaları da talebin zayıfladığının göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Moskova’dan verilen bir örnekte, bir ailenin aylar öncesinden 370 bin rubleye satın aldığı Belek tatil paketinin, seyahatten bir hafta önce 330 bin rubleye düştüğü aktarıldı.

Bu durum erken rezervasyona olan güveni zayıflatırken, tüketicileri son dakikaya kadar beklemeye teşvik ediyor.

“2020 dönemini hatırlatıyor”

Sektör temsilcileri mevcut dönemi psikolojik açıdan pandemi dönemine benzetiyor. Ufa merkezli “Travel Paradise” acentesinin direktörü Olesya Kozlovskaya, “Bu yılın çalışma atmosferi psikolojik olarak 2020’yi hatırlatıyor” dedi.

Ancak sektör oyuncularına göre bugünkü fark, belirsizliğin uzun süreli ve çok katmanlı olması. Aynı anda hem vergi sistemi, hem ulaşım altyapısı hem de tüketici davranışları değişiyor.

Tüm zorluklara rağmen sektör faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor. Acenteler ise bu dönemi “Bizi zorluyorlar ama daha da güçleniyoruz” sözleriyle özetliyor.

Kaynak: Ator