Troya Antik Kenti’nde yürütülen 2026 yılı kazılarında, yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt ile 4 bin 500 yıllık insan biçimli idol başı gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, kemik flütün Troya’da 160 yılı aşkın süredir devam eden kazılarda bulunan ilk ve tek müzik aleti olduğunu açıkladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında sürdürülen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan iki yeni eser, Troya’nın çok katmanlı tarihine ve Anadolu ile Ege dünyası arasındaki kültürel ilişkilere ışık tutuyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flütün Arkaik Dönem’e, 4 bin 500 yıllık insan biçimli idol başının ise Erken Tunç Çağı’na tarihlendiğini belirtti.

Troya’nın Müzik Kültürüne İlk Arkeolojik Kanıt

Arkaik Dönem yerleşim dolgusunda bulunan kemik flüt, Troya’da bugüne kadar keşfedilen ilk müzik aleti olması bakımından önem taşıyor. Yaklaşık MÖ 750-480 yıllarına tarihlenen eser, dönemin müzik kültürüne ilişkin doğrudan arkeolojik kanıt sunuyor.

Antik dönemde müzik, dini ritüellerin yanı sıra sosyal ve kamusal yaşamın da önemli bir parçasıydı. Kemik flütün gövdesine bağlı kafa kısmının korunmuş olması, eserin yapısının ve kullanım amacının değerlendirilmesine katkı sağlıyor.

Organik malzemelerden üretilen müzik aletlerinin günümüze ulaşmasının oldukça güç olması, buluntunun bilimsel önemini artırıyor. Dönemin üflemeli çalgıları arasında kemik veya kamış borulardan oluşan syrinx, diğer adıyla panflüt de bulunuyordu. Bazı üflemeli çalgılar, Antik Yunan dünyasında Dionysos kültü ve bu kültürle bağlantılı ritüellerle ilişkilendiriliyordu.

4 Bin 500 Yıllık İdol Başı Gün Yüzüne Çıkarıldı

Troya II kent kapısı çevresindeki kazılarda ortaya çıkarılan insan biçimli idol başı ise yaklaşık MÖ 2500 yıllarına tarihleniyor. Erken Tunç Çağı’na ait eser, dönemin inanç dünyasının, sembolik anlatım biçimlerinin ve Batı Anadolu’daki kültürel etkileşimlerin araştırılması açısından yeni veriler sunuyor.

Küçük boyutlu insan biçimli idoller, Batı Anadolu’nun MÖ 3. binyıl arkeolojisinde karakteristik buluntular arasında yer alıyor. Troya’da daha önce bulunan benzer eserler ve bölgedeki diğer merkezlerden çıkarılan örnekler, üretim geleneklerinin ve kültürel ilişkilerin anlaşılmasına katkı sağlıyor.

Yaklaşık MÖ 2500-2300 yıllarını kapsayan Troya II döneminde kent, Anadolu ile Ege dünyası arasındaki bağlantıların yoğunlaştığı önemli merkezlerden biriydi. Mimari ve maddi kültür açısından gelişim gösteren kentte bulunan yeni idol başının, dönemin toplumsal ve kültürel yapısına ilişkin araştırmalara katkı sağlaması bekleniyor.

Troya’nın Binlerce Yıllık Tarihine Yeni Bulgular

Troya’nın yerleşim tarihi, MÖ 3. binyılın başlarından MS 13. yüzyıla kadar uzanıyor. Arkeolojik araştırmalarda kentte 10 ana yerleşim katmanı tespit edilmiş durumda. Bu katmanlar, bölgenin farklı dönemlerdeki yaşam biçimlerini ve kültürel dönüşümlerini ortaya koyuyor.

MÖ 12. yüzyılın sonlarında yaşanan yıkımların ardından bölgede yazılı kaynakların bulunmadığı yaklaşık 400 yıllık bir dönem yaşandı. Troya, MÖ 8. yüzyıldan itibaren Homeros destanlarıyla bağlantılı olarak yeniden önemli bir kültürel ve kutsal merkez haline geldi.

2026 yılı kazılarında bulunan kemik flüt ve idol başı, kentin farklı tarihsel dönemlerini temsil eden iki önemli eser olarak öne çıkıyor. Bulgular, Troya’nın yalnızca Homeros destanları ve Troya Savaşı üzerinden değil; farklı toplumların inançları, sanatları, yaşam biçimleri ve Anadolu ile Ege dünyası arasındaki ilişkiler çerçevesinde de incelenmesine olanak sağlıyor.

Kültürel Miras Gelecek Kuşaklara Aktarılacak

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın destekleriyle yürütülen kazılarda, Troya’nın farklı dönemlerine ait buluntular bilimsel yöntemlerle belgeleniyor ve korunuyor.

Bakan Mehmet Nuri Ersoy, açıklamasında kazı ekibine, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne ve çalışmalara katkı sağlayan herkese teşekkür ederek Troya’nın kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarmaya devam edeceklerini ifade etti.

Yeni keşiflerin, Troya’nın arkeolojik ve kültürel önemini güçlendirmenin yanı sıra bölgenin tarih ve kültür turizmi açısından tanıtımına da katkı sağlaması bekleniyor.