Turizm sektöründe yüksek işletme maliyetleri, artan personel giderleri, enerji ve gıda fiyatları ile tüketicilerin harcamalarını kısması, otel ve restoran işletmelerinin üzerindeki baskıyı artırıyor. Sektörün meslek kuruluşları ise bu tablo karşısında KDV indiriminin bir fiyat düşürme programı olarak değil, zor durumdaki işletmelerin ayakta kalmasını sağlayacak bir destek mekanizması olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Bu tartışmanın güncel örneklerinden biri Almanya’da yaşanıyor. Almanya Otel ve Restoran Birliği (DEHOGA), gastronomi sektöründe yiyeceklerde KDV’nin yüzde 7’ye indirilmesi için uzun süredir yürüttüğü girişimlerin ardından, düzenlemenin sektör açısından bir “hediye” olmadığını ve işletmelerin ekonomik varlığını sürdürebilmesi açısından önem taşıdığını belirtiyor.

Almanya’da 1 Ocak 2026 itibarıyla yiyeceklerde yüzde 7 KDV uygulaması kalıcı hale getirildi. DEHOGA, düzenlemenin temel amacının restoran ve işletmelerin mali yapısını güçlendirmek, istihdamı korumak ve sektöre yatırım yapabilmeleri için hareket alanı yaratmak olduğunu vurguluyor.

KDV İndirimi Bir “Fiyat İndirme” Programı Değil

Otel ve restoran sektörünün temel itirazı, KDV indiriminin doğrudan tüketici fiyatlarına yansıtılması gereken bir uygulama olarak görülmesi.

Oysa sektör temsilcilerine göre yüksek maliyet ortamında KDV indiriminin öncelikli işlevi, işletmelerin üzerindeki vergi yükünü azaltarak personel, enerji, gıda, bakım, yatırım ve diğer işletme giderlerini karşılayabilmelerine imkân sağlamak.

DEHOGA’nın yaklaşımı da bu yönde. Birlik, Almanya’daki işletmelerin özellikle personel ve enerji maliyetlerindeki artışlarla karşı karşıya kaldığını, tüketicilerin ise yüksek fiyatlar nedeniyle daha fazla fiyat hassasiyeti gösterdiğini belirtiyor. Bu nedenle KDV indiriminin işletmeler açısından öncelikle bir varlığını sürdürme ve rekabet gücünü koruma aracı olduğu savunuluyor.

Amaç İşletmelerin Ayakta Kalmasını Sağlamak

KDV indiriminin sektöre sağlayacağı katkı yalnızca restoran veya otelin kendi bilançosuyla sınırlı değil. Otel ve restoran işletmeleri; çiftçilerden gıda üreticilerine, fırınlardan kasaplara, içecek üreticilerinden temizlik ve bakım hizmetlerine kadar geniş bir ekonomik zincirin parçası.

DEHOGA da gastronomi sektöründeki işletmelerin önemli bölümünün bölgesel üretici ve hizmet sağlayıcılardan satın alma yaptığını ve bu nedenle sektörün ekonomik etkisinin işletmelerin doğrudan cirosunun ötesine geçtiğini belirtiyor.

Bu açıdan KDV indirimi, sektör kuruluşları tarafından yalnızca işletmelere yönelik bir vergi avantajı değil; istihdamın, yatırımların ve turizm ekonomisinin korunmasına yönelik bir politika aracı olarak değerlendiriliyor.

Almanya’da Maliyet Baskısı Sektörü Zorluyor

Almanya’daki tablo, KDV tartışmasının neden gündeme geldiğini de ortaya koyuyor. DEHOGA Bayern’in verilerine göre 2026’nın ilk çeyreğinde Almanya’daki konaklama ve gastronomi işletmelerinin reel cirosu bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 geriledi. 2019’un ilk çeyreğiyle karşılaştırıldığında ise reel ciro kaybı yüzde 19,7 seviyesinde bulunuyor.

DEHOGA, enerji, gıda ve özellikle personel maliyetlerindeki yükseliş ile tüketici harcamalarındaki temkinli seyrin işletmeleri zorladığını belirtiyor.

2025 yılında da sektörün maliyet baskısıyla karşı karşıya olduğunu açıklayan DEHOGA, personel maliyetlerinin 2022’den bu yana yüzde 34,4, gıda fiyatlarının yüzde 27,1 ve enerji maliyetlerinin yüzde 27,6 arttığını bildirmişti.

KDV Avantajı Nerede Kullanılacak?

Sektör açısından asıl soru, KDV indiriminin işletmelere ne sağlayacağı.

DEHOGA’nın araştırmasına göre yüzde 7 KDV uygulaması işletmelerin ekonomik durumlarını istikrara kavuşturmasına, istihdamı korumasına ve yeni yatırımlar yapmasına yönelik bir alan oluşturuyor. Birliğin 2025 araştırmasında işletmelerin yüzde 76,2’si KDV indiriminin ekonomik durumlarını istikrara kavuşturmasını beklediğini belirtirken, yüzde 59,1’i istihdamı koruma veya yeni çalışan alma imkânı gördüğünü ifade etti.

Bu nedenle sektör kuruluşlarının savunduğu modelde KDV indiriminin tamamının otomatik olarak tüketici fiyatlarına yansıtılması değil, işletmelerin üzerindeki mali baskının azaltılması ve ortaya çıkan hareket alanının işletmenin geleceğine aktarılması öne çıkıyor.

Türkiye’deki Tartışma Açısından da Dikkat Çekici

Almanya örneği, otel ve restoran sektörünün KDV taleplerinin yalnızca “fiyatların düşürülmesi” üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Turizm ve konaklama sektöründe yüksek personel giderleri, enerji maliyetleri, gıda ve tedarik fiyatları, finansman giderleri ve tüketici talebindeki zayıflama aynı anda işletmeleri baskı altında bırakabiliyor. Böyle bir ortamda sektörün meslek kuruluşlarının KDV indirimi talebi, tüketiciye doğrudan fiyat indirimi sağlama politikasından ziyade, işletmelerin mali yapısını güçlendirme ve faaliyetlerini sürdürebilme kapasitesini artırma talebi olarak ele alınıyor.

Sektör temsilcileri açısından temel beklenti ise açık: Otel ve restoran işletmelerinin ayakta kalması, istihdamın korunması, yatırımların devam etmesi ve turizm sektörünün rekabet gücünün sürdürülebilmesi.

Almanya’da yiyeceklerde yüzde 7 KDV’nin kalıcı hale getirilmesiyle birlikte başlayan uygulama, bu açıdan Türkiye’de otelcilik ve yiyecek-içecek sektörünün vergi yükü konusundaki tartışmalar açısından da dikkat çekici bir örnek oluşturuyor.