Yurt dışında yaşayan vatandaşların (diaspora) kendi ülkelerini ziyaretlerinin “turist” sayısına dahil edilmesi, Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) tarafından benimsenmeye başlanan bir çerçeve. Böyle olunca, durum çok değişiyor.

Mesela Türkiye, ziyaretçi sayısına yurt dışında yaşayan vatandaşları da ekleyerek 64-65 milyona ulaşıyor. İspanya ve Fransa gibi 100 milyonu bulan ve aşan ülkelerde, bu ayrım var mı, açıklanmıyor!

Ama 2025'te 20 milyon ziyaretçiye yaklaşan Fas, Türkiye gibi yapanlardan. Onlar da bu 20 milyonu tarihi performans ve rekor olarak açıklarken, Fas'taki turistlerin yarısından fazlasının, yurtdışında yaşayan Faslılar olduğu da belirtiliyor.

Fas Turizm, El Sanatları ve Sosyal ve Dayanışma Ekonomisi Bakanı Fatim-Zahra Ammor da, 24 yıldır yurt dışında yaşayan Faslıların Fas'a gelen toplam turist sayısının %46 ile %54'ünü oluşturduğunu açıkladı.

Türkiye’de yabancı sayısının % 21-25’ine kadar ulaşan diaspora, Fas’ta % 50-55. Onlar kadar yüksek olmasa da İspanya ve Fransa’da da önemli oranlarda olduğu kesin. Diasporanın bir kısmı özellikle Avrupa içinde yüksek olan günübirlikçi sayısının içinde olabilir ama bu da açıklanmıyor.

Turizm gelirlerinde farklı hesaplamalar

Diğer yandan, Türkiye gibi, turizm gelirlerinin yurt içinde kalan kısmı diye bir ayrımı yapan da genelde pek yok.

Tanımları bilindiği ve kabul edilmesine rağmen, turiste-ziyaretçiye-günübirlikçiye ve gelire esas harcamalara* ilişkin doyurucu veri “ülkemiz” dışında pek açıklanmıyor.

Bu yarıştırma hevesi bilimsel mi?

* Yunanistan 2 yıl önce bir raporla İspanya'nın açıkladığı turizm gelirine itiraz etmişti ama ses-kulak veren olmadı.

Erol Karabulut