Schengen vizesi randevu sisteminde yaşanan sorunlar ve usulsüzlük iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde tartışma konusu oldu. Bot yazılımlar aracılığıyla randevuların toplandığı ve daha sonra yüksek bedeller karşılığında satıldığı yönündeki iddialar üzerine Ticaret Bakanlığı harekete geçti.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Reklam Kurulu tarafından 7 farklı şirket hakkında inceleme yürütüldüğünü bildirdi. Türkiye’de Schengen vizesine yoğun talep olduğu, ülkenin Çin’in ardından en fazla başvuru yapan ikinci ülke konumunda bulunduğu belirtilirken, aracı kurumlara yönelik eleştirilerin giderek arttığına dikkat çekildi.

Milletvekilleri tarafından verilen soru önergelerinde, randevuların bot sistemleriyle toplandığı ve ticari kazanç amacıyla satıldığı iddialarına yer verildi. Söz konusu uygulamaların haksız ticari faaliyet ve tüketici haklarının ihlali kapsamında değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Bakan Bolat, son beş yıllık süreçte vize aracılık hizmetlerine ilişkin 143 CİMER ve 10 e-Devlet başvurusu yapıldığını belirterek, şikâyetlerin ilgili kurumlara yönlendirildiğini ifade etti. Ayrıca IBAN üzerinden şahsi hesaplara ödeme alınması ve fatura düzenlenmemesine ilişkin iddiaların da Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı’na iletildiğini aktardı.

Öte yandan, vize başvuru aracılığı hizmetlerine ilişkin fiyatlandırma, iade koşulları ve bilgilendirme yükümlülükleri konusunda mevcut mevzuatta özel bir düzenleme bulunmadığını belirten Bolat, yeni düzenleme ihtiyacının ilgili kurumların görüşleri doğrultusunda değerlendirildiğini söyledi.

Randevu sistemindeki aksaklıklar nedeniyle oluşan karaborsada fiyatların 300 ila 500 euro arasında değiştiği, acil başvurularda ise bu rakamın bin euroya kadar çıkabildiği ifade ediliyor.

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya da yaşanan sorunların vatandaşların vize başvurusuna erişimini zorlaştırdığını belirtti. Bağlıkaya, sınırlı sayıda açılan randevuların botlar tarafından hızla kapatıldığını, ardından bu randevuların yüksek fiyatlarla satışa sunulduğunu dile getirdi.

Uluslararası alanda yapılan araştırmalar da iddiaları destekler nitelikte. Küresel gazetecilik ağı Lighthouse Reports’un hazırladığı bir çalışmada, vize başvuru süreçlerinde gereksiz ek hizmetlerin zorunluymuş gibi sunulduğu, randevuların bloke edilerek satışa çıkarıldığı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin ihlaller yaşandığı tespit edildi.

Ayrıca bazı durumlarda evrak kayıpları, yanlış ücretlendirme ve yetersiz personel eğitimi gibi sorunların da yaşandığı belirtilirken, bazı usulsüzlüklerin ilgili ülkelere bildirilmediğine dair bulgular da raporda yer aldı.

Yaşanan gelişmelerin ardından vize randevu sistemine yönelik denetimlerin artırılması ve yeni düzenlemelerin gündeme gelmesi bekleniyor.