British Airways ve Iberia'nın çatı kuruluşu International Airlines Group (IAG), Avrupa Birliği'nin sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) hedeflerine ilişkin uyarıda bulundu. Şirket, 2030 yılına kadar karşılanması zor görülen e-yakıt hedefleri nedeniyle havayollarının toplam 8 milyar euroya ulaşabilecek cezalarla karşı karşıya kalabileceğini ve bu maliyetlerin bilet fiyatlarına ciddi şekilde yansıyabileceğini açıkladı.

IAG Grup Sürdürülebilirlik Direktörü Jonathon Counsell, geçtiğimiz hafta Viyana'da düzenlenen Global Business Travel Association (GBTA) ve VDR Avrupa Konferansı'nda yaptığı konuşmada, AB'nin ReFuelEU Aviation düzenlemesini değerlendirdi.

Düzenleme kapsamında, Avrupa Birliği havalimanlarında ikmal edilen jet yakıtının sürdürülebilir havacılık yakıtı payının 2030 yılına kadar yüzde 6'ya çıkarılması gerekiyor. Bugün yüzde 2 seviyesinde bulunan bu oranın beşte birinin ise üçüncü nesil sürdürülebilir yakıtlardan, diğer adıyla e-yakıtlardan oluşması öngörülüyor.

Atmosferden elde edilen karbondioksitin yeşil hidrojenle birleştirilmesiyle üretilen e-yakıtlar, havacılık sektörünün karbon emisyonlarını azaltma hedeflerinde önemli bir yer tutuyor.

E-Yakıt Üretimi Hedeflerin Gerisinde

Counsell, asıl sorunun hedeflerin belirlenmesinden ziyade bu hedeflere ulaşmak için verilen sürenin gerçekçi olmaması olduğunu belirtti.

2030 yılı için öngörülen üçüncü nesil sürdürülebilir yakıt ihtiyacının toplam yakıt arzının yüzde 1,2'sine, yani yaklaşık 600 bin tona karşılık geldiğini ifade eden Counsell, bugün piyasada bu tür yakıtın ticari ölçekte bulunmadığına dikkat çekti.

Sektördeki tahminlere göre en iyimser senaryoda dahi 2030 yılına kadar üretilebilecek e-yakıt miktarı yaklaşık 20 bin ton seviyesinde kalabilir.

Bu durumun havayolları açısından ciddi bir mali yük oluşturabileceğini belirten Counsell, AB'nin hedeflerini karşılayamayan şirketlere uyumsuz olunan her ton için 13 bin euro ceza uygulanacağını söyledi. Bir ton geleneksel jet yakıtının yaklaşık 1.200 euro seviyesinde olduğunu hatırlatan Counsell, söz konusu cezanın geleneksel yakıt maliyetinin yaklaşık 10 katına ulaştığını vurguladı.

Counsell, mevcut hedefler ve üretim kapasitesi arasındaki farkın 2030 yılında havayollarına toplam 8 milyar euro civarında ceza yükü getirebileceğini belirterek, bu maliyetlerin uçak biletlerine ciddi ölçüde zam olarak yansıyabileceği uyarısında bulundu.

IAG yöneticisi, Avrupa Birliği'nden sürdürülebilir havacılık yakıtı hedeflerini piyasadaki gerçek üretim kapasitesine göre yeniden düzenlemesini istedi. Şirketin e-yakıt kullanımını desteklediğini ancak sektörün mevcut üretim kapasitesiyle belirlenen hedefleri karşılayamayacağını ifade etti.

SAF, Havayollarının Maliyetlerini Artırıyor

Havayollarının 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşabilmek için toplam yakıt tüketiminin yüzde 70'ini sürdürülebilir havacılık yakıtlarından karşılamayı öngördüğünü belirten Counsell, yalnızca zorunlu hedefler belirlemenin yeterli olmayacağını söyledi.

Counsell'e göre yasal zorunluluklar talep yaratabilir ancak tek başına yeni üretim tesislerine yatırım yapılmasını sağlamıyor. Bu nedenle hem yatırımcıları hem de havayollarını destekleyecek teşvik mekanizmalarına ihtiyaç bulunuyor.

SAF fiyatlarının geleneksel jet yakıtının 3 ila 5 katına ulaştığını belirten Counsell, yakıtın havayollarının toplam işletme maliyetlerinin yüzde 40'ına kadarını oluşturabildiğine dikkat çekti. Bu nedenle iki yakıt türü arasındaki fiyat farkının azaltılmasının sektör açısından kritik olduğunu vurguladı.

AB'nin SAF Destekleri Yetersiz Kalıyor

Avrupa Birliği, sürdürülebilir havacılık yakıtı ile geleneksel jet yakıtı arasındaki maliyet farkını azaltmak amacıyla bir SAF tahsisat programı yürütüyor.

Ancak Avrupa Komisyonu'nun Eylül 2026'da yayımladığı rapora göre, 2024-2030 dönemi için ayrılan 20 milyon tahsisatın 6,5 milyonu 2025 yılı sonu itibarıyla havayolları tarafından kullanılmış durumda.

Mevcut desteklerin olumlu katkı sağladığını ancak ihtiyacı karşılamaktan uzak olduğunu belirten Counsell, sektörün 20 milyon yerine 500 milyon tahsisat talep ettiğini açıkladı.

Bununla birlikte 500 milyon tahsisatın sağlanması halinde bile SAF ile geleneksel jet yakıtı arasındaki fiyat farkının ancak yaklaşık yüzde 50 oranında azaltılabileceğini ifade etti.

IAG'nin açıklamaları, Avrupa'nın havacılıkta karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik hedefleri ile sektörün mevcut üretim kapasitesi ve maliyet koşulları arasındaki gerilimi bir kez daha gündeme taşıdı. Havayolları, sürdürülebilir yakıt kullanımını desteklemekle birlikte, üretim kapasitesi ve finansal teşvikler konusunda daha esnek bir düzenleme talep ediyor.