Orta Doğu’da ABD ve İsrail ile İran arasında tırmanan askeri gerilim, küresel havacılık ve turizm sektöründe ciddi bir krize yol açtı. Hava sahalarının kapanması, zincirleme uçuş iptalleri ve aktarma merkezlerindeki operasyonel çöküş nedeniyle on binlerce yolcu bölgede mahsur kaldı.

Avrupa’dan uçuş yasağı uzatma kararı

European Union Aviation Safety Agency (EASA), Avrupa’daki tüm havayolları için alarm durumunun 6 Mart’a kadar uzatıldığını açıkladı. Tavsiye kararı kapsamında İran, Irak, İsrail, Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Suriye hava sahalarında herhangi bir irtifada uçuş yapılmaması öneriliyor.

Bu karar, Avrupa–Orta Doğu ve Avrupa–Uzak Doğu hatlarındaki krizin birkaç gün daha süreceğine işaret ediyor.

Körfez’de sınırlı hareketlilik ihtimali

Körfez ülkelerinde bazı tahliye ve kargo uçuşlarına izin verilebileceği belirtilse de, Emirates, Qatar Airways ve Etihad Airways normal operasyonların en az 3 Mart saat 15.00’e kadar askıda kalacağını duyurdu.

İtalya Dışişleri Bakanlığı Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale (Farnesina) ise Umman’ın başkenti Muskat’tan ilk tahliye uçuşunun gerçekleştirildiğini açıkladı. Uçakta Umman ve Dubai’de bulunan İtalyan turistler yer aldı.

Acentelere kriz rehberi: İlk 3 gece sorumluluk tur operatöründe

Fransa’da sektör örgütleri Les Entreprises du Voyage (EdV) ve Syndicat des entreprises du tour-operating (Seto), yalnızca paket turları kapsayan acil tavsiyeler yayımladı.

Etkilenen destinasyonlar arasında Suudi Arabistan, Bahreyn, BAE, Irak, İsrail, Ürdün, Lübnan, Umman ve Katar yer alıyor.

Çıkışlar askıya alınmalı

Bu ülkelere seyahat edecek veya bölgedeki aktarma merkezlerinden transit geçiş yapacak yolcular için çıkışların yeni bir duyuruya kadar durdurulması öneriliyor.

Acenteler voucher önerebiliyor ancak müşteriler bunu reddedebilir. Bu durumda Fransa Turizm Kanunu uyarınca ücret iadesi zorunlu.

Mahsur kalan yolcular için 3 gece kuralı

Paket tur kapsamında dönüş uçuşu iptal edilen yolcular için:

İlk üç gecelik konaklama masrafı

Seyahat acentesi ve tur operatörü tarafından

Müşterek sorumluluk çerçevesinde karşılanmak zorunda.

Üç geceden sonraki masraflarda ise Avrupa merkezli havayolları yükümlü kabul ediliyor. Avrupa dışı taşıyıcılar için “ticari iyi niyet” kapsamında masrafların üstlenilmesi öneriliyor.

Dubai, Abu Dabi ve Doha’da operasyonel çöküş

Orta Doğu’daki üç büyük aktarma merkezi ciddi şekilde etkilendi. 1–8 Mart arasında bölge bağlantılı uçuşlarda iptal oranı yaklaşık %18’e ulaştı. 90 binden fazla uçuş etkilendi.

Çin ana karası ile Orta Doğu arasındaki iptal oranı %24,9–30 seviyesine çıktı. En ağır darbe Dubai hatlarında görüldü.

Birleşik Arap Emirlikleri yetkilileri, ülkede mahsur kalan yabancı yolcu sayısının 20 bini aştığını açıkladı. Gerçek sayının, özellikle transit yolcular nedeniyle daha yüksek olabileceği belirtiliyor.

Çinli havayolları ve OTA’lardan ücretsiz iade

Çinli taşıyıcılar hızla ücretsiz değişiklik ve iade politikaları açıkladı:

Air China

China Eastern Airlines

China Southern Airlines

Hainan Airlines

Xiamen Airlines

Shenzhen Airlines

Sichuan Airlines

Ayrıca:

Trip.com Group

Qunar

Tongcheng Travel

Orta Doğu’daki otel rezervasyonları için ücretsiz iptal garantisi başlattı.

Utour Group, Spring Tour ve CYTS Aoyou da kriz ekiplerini devreye aldı.

BAE hükümeti ise mahsur kalan yolcuların konaklama masraflarını üstleneceğini duyurdu.

Kritik saatler

Hava sahalarının yeniden açılması, krizden çıkışın anahtarı olarak görülüyor. Turizm ve havacılık sektörü gelişmeleri saat saat takip ederken, önümüzdeki günlerin operasyonel tabloyu belirlemesi bekleniyor.