Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin küresel enerji arzı üzerindeki etkilerinin derinleşmesiyle birlikte, Avrupa’da uçak yakıtı (kerosin) sıkıntısı yaşanabileceği uyarısında bulundu. Uzmanlara göre, mevcut koşullar devam ederse yaz sezonunda uçuş iptalleri gündeme gelebilir.

Hürmüz Boğazı krizin merkezinde

Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışmalar nedeniyle petrol ve türevlerinin taşınmasında ciddi aksamalar yaşanıyor. IEA Başkanı Fatih Birol, mevcut stokların yalnızca birkaç hafta daha yeterli olabileceğini belirterek, özellikle haziran ayı itibarıyla kritik seviyelere inilebileceğini ifade etti.

Birol, durumun küresel ölçekte “şimdiye kadarki en büyük enerji krizlerinden biri” haline geldiğini vurgularken, krizin uzaması halinde havacılık sektöründe ciddi aksaklıkların kaçınılmaz olacağına dikkat çekti.

Uçuş iptalleri kapıda

Enerji analistleri, tedarik zincirindeki aksaklıkların sürmesi durumunda mayıs ve haziran aylarında uçuşların azaltılabileceğini, hatta bazı seferlerin tamamen iptal edilebileceğini öngörüyor. Avrupa’daki havaalanı işletmecileri de benzer şekilde, yakıt arzında kesinti yaşanması halinde operasyonların doğrudan etkileneceği uyarısında bulunuyor.

Avrupa’nın jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık %30’unu ithalatla karşıladığı, bu ithalatın da büyük bölümünün Orta Doğu’dan sağlandığı biliniyor. Bu durum, bölgedeki krizlerin Avrupa havacılığı üzerindeki etkisini daha da artırıyor.

AB acil önlem planı hazırlıyor

Avrupa Birliği, olası bir yakıt krizine karşı acil eylem planı hazırlığında. Plan kapsamında Avrupa’daki rafineri kapasitelerinin artırılması ve mevcut üretimin maksimum seviyeye çıkarılması hedefleniyor.

Ancak Avrupa Komisyonu, şu an için doğrudan bir kerosin kıtlığına dair somut bir veri bulunmadığını belirtirken, kısa vadede arz sıkıntılarının yaşanabileceğini kabul ediyor.

Asya daha fazla risk altında

Uzmanlara göre krizden en fazla etkilenecek bölgelerin başında Asya geliyor. Japonya, Hindistan ve Çin gibi ülkeler, enerji ihtiyaçlarının büyük bölümünü Orta Doğu’dan karşıladığı için daha yüksek riskle karşı karşıya.

Almanya’dan farklı açıklama

Öte yandan Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, ülkede şu an için kerosin sıkıntısı beklenmediğini açıkladı. Reiche, Almanya’nın kendi rafineri kapasitesi sayesinde dışa bağımlılığının sınırlı olduğunu ifade etti.

Turizm sektörü için kritik yaz

Uzmanlar, olası yakıt krizi ve uçuş iptallerinin özellikle yaz sezonunda turizm hareketliliğini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Artan maliyetler ve azalan kapasite, hem havayolu şirketlerini hem de destinasyon talebini doğrudan etkileyebilir.