• 11 Eylül 2020 22:06
  • 0
  • 5 DAKİKA OKUMA SÜRESİ

“Az çok terbiye-i fikriyesi olmayan insan turizm yapamaz”

Bu haberi dinleyin
11 Eylül 2020 “Az çok terbiye-i fikriyesi olmayan insan turizm yapamaz”

Reşit Saffet Atabinen: İlk örgütü TURİNG’i kuran, bir tanıtım öncüsü

Türkiye’nin Cumhuriyet dönemi ile ilk kuruluşu 1923 yılı Eylül ayında, Mustafa Kemal Atatürk’ün  talimatıyla Türk Seyyahin Cemiyeti bugünkü adıyla Türk Turing’in kurucusu Reşit Saffet Atabinen,doğumundan ölümüne kadar (1884-1965) geçen 81 yılda  hem dünya hem de Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti için dönüm noktası olabilecek olaylara tanık oldu, diplomaside önemli mevkilerde bulundu.

“Az çok terbiye-i fikriyesi olmayan insan yapamaz” diyen Reşit Saffet Atabinen şöyledevam ediyor:

İstimali bugün beynelmilel olan «Turizm» memleketimizde nisbeten yeni kullanılan bir kelimedir. kelimesi «Tur» aslından çıkmadır ki, Fransızca manası devir, oldukça uzun boylu gezme, gezinti demektir.

Türkçede manasının pek güzel ifade ettiği veçhile gezinti, ihtiyaç ve maddî bir kazanç gaygusile çıkılmayan seyahattir. Demek ki, para kazanmak için değil, az çok haline göre para sarfetmek için yapılan gezmedir. Zaruret ve maddî bir kâr emel ile yapılmamakla beraber,’in gayeleri yok demek değildir. 

Bence,’in terbiye itibariyle en esaslı faydası insana nisbiyetçiliği (Relativité) öğretmesidir. Başka başka güzellikleri, kuvvetleri, hisleri, fikirleri yakinen ve itiyat haline getirecek surette kiyas etmeğeışmak medeniyetin en büyük saiklerinden biridir. Kiyas ve kendi kendini tenkit kabiliyetini arttırarak temerrüdden kurtulmak terakkinin başlıca çaresidir.”

Atabinen buradan hareketle kurucusu olduğu Türk Seyyahin Cemiyeti tüzüğüne şunları yazdırdı:

“İstanbul, Bursa gibi Türk tarihinde önemli yer tutmuş olan şehirlerin ve diğer Anadolu şehirlerini tarihi, kültürü ve gelenekleri hakkında en iyi şekilde tanıtmak ve Avrupa’da hüküm süren kötü imajı, Türk kimliğini doğru bir şekilde göstererek, Türkgısını doğru yönlendirmek.”

Reşit Saffet Atabilen’in Türkini geliştirmek için yaptığı çalışmalardan biri de o dönem Türkiye’nin yeni üye olduğu Uluslararası Birliği’nin [AIT-liance Internationale de Tourisme] toplantısının İstanbul’da yapılmış olmasını sağlaması ve Mustafa Kemal’in desteği ile açılış töreninin Dolmabahçe Sarayı’nda yapılmasıdır.

Reşit Saffet, başkanı olduğu Balkan İttihadı’nın bir toplantısını kongre şeklinde İstanbul’da düzenledi.

Ayrıca yine kendisi tarafından Viyana, Roma ve Bükreş gibi şehirlerde Türki ile ilgili konferanslar düzenlendi. 

Nice’te Türk-Fransız komitesinin kurulması sağladı ve bu komite aracılığı ile orada bir Türk Haftası’nın düzenlenmesini organize etti.

Reşit Saffet’in Türkiye ile ilgili tanıtım faaliyetleri sadece Avrupa ile sınırlı kalmaz, İskenderiye ve Kahire’de Türk-Mısır Komitesi’nin kurulması ile Türkiye’nin tanıtımına bir katkı daha sağladı.

Reşit Saffet Atabinen, 1 Ağustos 1930 tarihinden itibaren "Türkiye Turing Ve Otomobil Kurumu Belleteni" [Bulletin Officiel du Touring et Automobile Club de Turquie] isimli bir dergi çıkarmaya başladı.

1933-1952’de 22 yıl boyunca Uluslararası Olimpiyat Komitesi temsilciliği 1933-1936 yılları arasında, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi başkanlığı yaptı.

Özellikle tanıtım konusunda her dönem ülkenin uluslararasıanda bilinirliği için etkili çalışmalar yaptı.

İngilizce ve Fransızca olarak yayın yapan Levant Herald gazetesi başyazarlığı, Sadrazam Avlonyalı Ferit Paşa'nın Özel Kalem Müdürlüğü görevini de yaptı.

O denemdeki adıyla Türkiye Turing ve OtomobilKlöbü tarafından da bir programı oluşturularak,lığa sunulur. 

Programda bugün için bile geçerli şu öneri ve talepler var:

  • Türkiye Turing ve Otomobil Kulübü'nün Başbakanlığa bağlanması ve bu şekilde faaliyet göstermesi,
  • Devletin ilim, iktisat ve taşıma kurumlarının ileâkalarının tespiti, resmileştirilmesi ve maddi yardım temini,
  • Film yapmak, konferanslar vermek, müzelerde incelemelerde bulunmak, öğrencilere memleketi tanıtmak,
  • Turizm ile ilgili müzeler, plajlar, içme, kaplıca, lokanta, tercüman vs.nin azami ölçüde ve tek elden düzenli çalışması,
  • Devlet demiryollarının biletlerini satmak için bir resmi seyahatsi açılması ve kazancın propagandaya harcanması
  • Bazı liman, fener vb. vergilerinin gelişmesine tahsisi,
  • Ziyaret edilen bölgelerdeki otellerin temizliği, fiyatı vs.nin belediyelerce kontrolü,
  • Tercüman, rehber ve şoför gibi yabancılarla ilk temasta bulunanların belirli bir seviyeye çıkarılması,
  • Halka, turistlerindatılmamasının önemini anlatmak için basın yayın organlarının gayret göstermesi,

Atabilen 1907 yılında Türkiye-Romanya Karma Komisyonu Başkâtibi, 1908 yılında Bükreş Sefareti Başkâtip Vekili, sonra Washington, Madrid ve Tahran Sefaretleri Başkâtibi olarak görev yaptı.

1918-1920 yılları arasında ulusal bağımsızlığın duyurulmasıamacıyla İsviçre’de düzenlediği konferanslar ve yazdığı kitaplar, ülkenin uluslararası bilinirliği adına yaptığı ilk işlerden oldu.

Reşit Saffet, 1922 yılında Lozan Barış Konferansı’nın ilk aşamasının Türk Delege Heyeti’nin genel sekreterliğini yaptı.

Önemli kademelerde devlet adamlığı yapmanın yanı sıra, bilimsel ve ekonomik birçok kongre ve konferanslara katıldı.

Mustafa Kemal Atatürk’ün direktifiyle 28 Nisan 1930 tarihinde kurulmuş olan Türk Tarih Kurumu’nun ilk Genel Sekreteri Reşit Saffet Bey’dir. 

(e  kanat gerenlerden Reşit Saffet Atabinen ile ilgili yazının tamamı Prof. Dr. Nazmi Kozak ve Prof.Dr Metin Kozak’ın editörlüğünü yaptığı 6 ciltten oluşan Türkine Kanat Gerenler kitabındanındı.)