Yapay zekânın otelcilik sektöründe hızla yaygınlaşmasıyla birlikte, teknolojinin sağladığı faydaların yanı sıra maliyetlerinin de daha yakından takip edilmesi gerektiği gündeme geldi.

Pertlink Limited tarafından ortaya atılan “Token Cost Per Guest” (TCPG – Misafir Başına Token Maliyeti) kavramı, üretken yapay zekâ uygulamalarının misafir başına yarattığı maliyetin ölçülmesini amaçlıyor. Sektör uzmanlarına göre bu gösterge, geçmişte online seyahat acentelerinin (OTA) komisyon maliyetlerinin yarattığı dönüşüme benzer bir sürecin başlangıcı olabilir.

Yapay Zekânın Yeni Maliyet Katmanı

Günümüzde otellerde misafir mesajlaşmaları, dijital concierge hizmetleri, çeviri uygulamaları, ek satış teklifleri, yorum yanıtları, duygu analizi, satış süreçleri, teklif yönetimi ve operasyonel raporlamalar giderek daha fazla yapay zekâ tarafından yürütülüyor.

Bu süreçlerin tamamı, üretken yapay zekâ modellerinin kullandığı “token” adı verilen işlem birimleri üzerinden maliyet oluşturuyor.

Terence Ronson’a göre sektörün temel sorusu artık “Yapay zekâ otelciliği geliştirebilir mi?” değil; “Yapay zekâ destekli hizmetin misafir başına maliyeti nedir ve ne kadar değer yaratmaktadır?” olmalı.

TCPG Nedir?

TCPG şu formülle hesaplanıyor:

TCPG = Toplam Yapay Zekâ Token Maliyeti ÷ Hizmet Verilen Misafir Sayısı

Örneğin bir otelin aylık yapay zekâ kullanım maliyeti 120 dolar ve aynı dönemde ağırladığı misafir sayısı 2 bin ise TCPG değeri kişi başına 0,06 dolar olarak hesaplanıyor.

Uzmanlara göre TCPG yalnızca bir maliyet göstergesi değil; aynı zamanda işletmenin yapay zekâ kullanımındaki verimlilik, yönetişim ve olgunluk seviyesini ortaya koyan stratejik bir gösterge niteliği taşıyor.

“Tokenlar Yeni Komisyon Maliyeti Olacak”

Ronson, otelcilik sektörünün geçmişte OTA komisyonları konusunda benzer bir deneyim yaşadığını hatırlatıyor.

İlk yıllarda önemsiz görülen komisyon giderlerinin zamanla otellerin kâr-zarar tablolarında en çok takip edilen kalemlerden biri haline geldiğini belirten Ronson, yapay zekâ token maliyetlerinin de aynı yolu izleyeceğini savunuyor.

“Tokenlar, yapay zekâ için neyse, komisyonlar da dağıtım kanalları için odur” değerlendirmesinde bulunan Ronson, bugün düşük görünen maliyetlerin yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasıyla önemli operasyonel giderlere dönüşebileceğini ifade ediyor.

Yeni KPI’a Neden İhtiyaç Duyuluyor?

Sektörde yaygın olarak kullanılan RevPAR, ADR, GOPPAR ve CPOR gibi göstergeler gelir, doluluk ve operasyonel verimliliği ölçse de dijital zekânın maliyetini doğrudan izleyemiyor.

TCPG’nin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte oteller;

• Yapay zekâ harcamalarını görünür hale getirebilecek,
• Yatırım geri dönüşünü daha doğru analiz edebilecek,
• Tedarikçi maliyetlerini daha şeffaf değerlendirebilecek,
• Departmanlar arasında ortak bir yönetim modeli oluşturabilecek,
• Misafir deneyimine katkı sağlamayan yapay zekâ uygulamalarını tespit edebilecek.

Departman Bazında Ölçülebilecek

Önerilen modele göre TCPG farklı seviyelerde takip edilebilecek:

• Otel genelinde toplam misafir başına maliyet
• Ön büro, satış, pazarlama, gelir yönetimi, insan kaynakları ve finans gibi departmanlar bazında maliyet
• Concierge hizmetleri, yorum yanıtları, çeviri işlemleri veya upsell kampanyaları gibi kullanım alanları bazında maliyet
• Rezervasyon öncesi, konaklama süreci ve konaklama sonrası aşamalara göre maliyet analizi

Uzmanlar, özellikle kullanım alanı bazında yapılan ölçümlerin hangi yapay zekâ uygulamalarının gelir yarattığını ve hangilerinin değer üretmediğini ortaya koyabileceğini belirtiyor.

USALI’ye Dahil Edilmesi Öneriliyor

Ronson, TCPG’nin sektör genelinde standart hale gelebilmesi için otel muhasebesinin küresel standardı olarak kabul edilen USALI (Uniform System of Accounts for the Lodging Industry) içinde yer alması gerektiğini savunuyor.

Bu kapsamda “Yapay Zekâ Token Tüketim Gideri” adıyla yeni bir maliyet kategorisi oluşturulması öneriliyor.

Böylece oteller, yapay zekâ kullanım maliyetlerini RevPAR, ADR, GOPPAR ve CPOR gibi temel performans göstergeleriyle birlikte karşılaştırmalı olarak takip edebilecek.

HITEC 2026 Gündemine Taşınıyor

Pertlink, TCPG kavramının sektör tarafından tartışılması ve standartlaştırılması için konunun 15-18 Haziran 2026 tarihlerinde ABD’nin San Antonio kentinde düzenlenecek HITEC 2026 fuarında ele alınmasını öneriyor.

Öneriler arasında:

• TCPG için ortak sektör tanımının oluşturulması,
• HFTP, AHLA ve Global Finance Committee ile USALI entegrasyonunun değerlendirilmesi,
• Marka ve pazar bazında karşılaştırmalı benchmark çalışmalarının yapılması,
• Yapay zekâ tedarikçileri için token kullanım şeffaflığı standartlarının geliştirilmesi

yer alıyor.

“Önemli Olan Kaç Token Kullanıldığı Değil”

Ronson’a göre yapay zekânın amacı insan unsurunu ortadan kaldırmak değil, hizmet süreçlerindeki sürtünmeyi azaltmak.

Bu nedenle asıl sorunun “Kaç token kullanıldı?” değil, “Bu tokenlar daha iyi bir misafir deneyimi yaratabildi mi?” olması gerektiğini vurguluyor.

Sektör uzmanlarına göre geleceğin otelleri, ne kadar yapay zekâ kullandıklarıyla değil; yapay zekâyı ne kadar verimli, sorumlu ve misafir odaklı kullandıklarıyla değerlendirilecek.

Terence Ronson, Founder & Managing Director, Pertlink Limited, Kaynak: Hospitality.net