• 06 Mart 2012 12:00
  • 0
  • 4 DAKİKA OKUMA SÜRESİ

Az laf çok iş (3) turizmde 'rusya modeli' çöküyor mu?

Bu yazıyı dinleyin
Erol Karabulut 06 Mart 2012 Az laf çok iş (3) turizmde 'rusya modeli' çöküyor mu?

2011 de tamamlandı, Türkiye ve operatörleri Rusya pazarında hala en etkili aktörler. Almanya başta olmak üzere Avrupa pazarlarında yaratılan markalarımız, bir kaçı dışında, tarihe karışırken en dinamik pazarımız Rusya’da da benzer akıbetle karşılaşacak mıyız?

Bu soruyu Arap Baharı yaşanırken sorsak çoğumuz gülerdi. Şimdi sormamızın birkaç önemli nedeni var:

1-Talep kaymaları, özellikle Türkiye ve Mısır haricindeki canlanma,
2- Rusya’da artan operatör ve acente iflasları,
3- Avrupa’nın büyük grupların Rusya’daki varlığını güçlendirmesi,
4- Rusya’da aktörlerin mali yapılarına getirilmeye çalışılan yasal düzenlemeler,
5- AB ile Rusya arasında süren Vizesiz Seyahat pazarlıkları,
6- AB pazarında kötüleşen beklentilerin, bakışı ve umudu Rusya’ya çevirmesi,
7-Bölgemizde devam eden savaş ihtimalleri,
8- Mısır’ın yeni yönetim anlayışıyla, Rusya pazarında geri dönememe olasılığı,
…..

Ve; eğer, Arap Baharı’nın ardından Mısır ve bölge, eski hacmine çıkamayacaksa, 2011’de olduğu gibi kaçan talebin büyük bölümü AB üzerine kayacaktır.
Türkiye ise bu kaymadan AB kadar nasiplenemeyecektir. Hele hele izlenen politikalar, Suriye’de bir savaşı, etnik çatışmayı gündeme getirirse, Türkiye bu kaymadan fayda değil zarar görecektir.

2012’ye başlayalı 2-3 ay oldu. Paket tur açısından görülüyor ki Rusya pazarında 2011 gibi ciddi bir artışı görmek zor.

Fotoğraf

Şimdi bir fotoğraf çekelim ve bu kaymadan, yön değiştirmeden neyi kastettiğimiz anlatalım:

Türkiye, Rusya pazarından çıkışlarda, % 18-19 pay alıyor.
Bu oran geçmiş on yıllarda % 25 dolayında idi.

Bugün AB ülkeleri, Rusya’da yeniden yükselişe geçerek % 38’in üzerinde pay alıyor.
Bu oran % 30’lar dolayında idi.

Yine Mısır, bu pazarda % 4’lerden ilkin % 10’lara ardından da 17-18’lere kadar ulaştı. Ama Arap baharı ile yine % 10’lara kadar indi.

Aslan payı

Rusya’dan turizm amaçlı olarak yurtdışına çıkışlar son 11 yılda 12 milyon artarak 15 milyonlara geldi.

Bu dönemde Türkiye 2 milyon, Mısır da 1,4 milyon kişi artırdı. Avrupa ülkeleri ise 3,4 milyon daha fazla Rus’u çekebildi.

Özetlersek;
11 yıllık artıştan, Avrupa % 28, Türkiye % 17 ve Mısır da % 11 pay aldı.

Detay ne söylüyor?

Ancak 11 yıllık sürecin detayları daha fazla bilgi sunuyor:

2000-2005 döneminde Türkiye, Rusya pazarının canlanmasından en fazla yarar sağlayan ülke oldu. Bu dönemde Türkiye 1 milyona yakın ekstra turist çıkardı.
Aynı dönemde Avrupa’nın kazancı yok denecek kadar azken, Mısır da 600 bin dolayında ilave kişi konuk etti.

Yani bu dönemde, Rus pazarında görülen canlanmadan Türkiye % 23, Mısır % 13 ve AB de % 2 dolayında pay aldı.

2005-2011 dönemine bakıldığında ise manzara tersine dönüyor. Rusya’dan çıkışlar 7,7 milyon artıyor. Volümünü Türkiye 1,1 milyon artırabilirken, Mısır 1 milyonun altında kalıyor. AB ise 3,3 milyon kişi daha çekiyor.

Yani bu dönemde, Rus pazarında görülen canlanmadan Türkiye % 14, Mısır % 10 dolayında pay alırken, AB ise % 40’ın üzerine çıkıyor

AB içinde tek tek ülkelere bakıldığında ise Rusya’dan turist çekmede, % 40’ları çok aşan performanslar da görülebiliyor.
Durum aşağıdaki özet tabloda da açık.

Şimdi yukarıda 8 maddede özetlemeye çalıştığımız yapısal değişimin yalnızca bir kaçını değerlendirmiş olduk. Taktik, strateji ve politikalara el atmadık.

Ya diğerleri de bu manzarayı doğrularsa…

Bizce Türkiye’nin Rusya ve BDT pazarındaki gelişimini bu 8 açıdan da acilen sorgulaması gerekmektedir.

Yoksa, çöken Avrupa modelinin ardından Rusya pazarında da aynı sahnelerle karşılaşabiliriz.


Rusya pazarındaki gelişmeden kim ne kadar pay aldı, %

 

 

2005-2011

2000-2005

Türkiye

14,51

22,98

Avrupa

43,36

1,67

Mısır

9,82

13,43