Turizm sektörü pandemi sorunu ile karşı karşıya kaldığı zaman bu işin sonu nereye varacak sorusu hepimizin kafasını kurcalamıştı.Bugün daha sağlıklı düşünebildiğimiz konusunda sanırım hepimiz hemfikiriz.Sağlık sektörü çalışanları,tıp biliminin ileri gelenleri,istatistikçiler ve analizciler, ilaç sektörü, devletleri yönetenler,toplumu oluşturan bireyler kısacası aslında herkes deneyim kazandı bu salgınla mücadelede.Bundan sonraki ana beklenti aşının sağlık kuruluşlarına ne zaman ulaşabileceği,testlerin artık ‘’tamam bu aşı oldu’’ noktasına ne zaman geleceği ile ilgili. Zaman ne kadar hızlı akıp gitse de bu aşamaya gelinmesi için önümüzde daha uzun bir sürenin olduğunu kabul etmeliyiz.

İlk şokun atlatıldığını,birey olarak eski alışkanlıklarımıza döndüğümüzü,tedbirleri aksatmaya başladığımızı kendimizden de farkındayız.İnsanoğlu böyle işte,konforundan ve alışkanlıklarından asla taviz vermek istemez,bunu 25 Nisan’daki yazımızda belirtmiştik ve dediklerimiz aynen oldu,hem de sadece 4 ay geçtiği halde,bugün yaşadığımız gibi.

Ekonomik darboğaz özellikle bütün bileşenleri ile turizm sektörünü derinden etkiliyor. Kredi Garanti Fonu’ndan sağlanan yardımlar,Muhtasar ve SGK ödemelerinin ertelenmesi gibi ilk hamlede alınan önlemlerin yetersiz kaldığını,sektörün ertelemelerle ve kısa vadeli yaraları sarma müdahaleleri ile ayakta kalmakta zorluk çekeceği anlaşılmaktadır.Belki baştan bu salgınla mücadelenin 2-3 ay içinde kazanılabileceği düşünülmüş ve buna göre tedbirler alınmış olabilir,oysa şimdi görüyoruz ki bu salgının ne kendisi kısa sürede geçecek ne de insan hareketi yani büyük ölçüde turizm hareketi eski seviyesine gelebilecektir.Turizm sektörünün acil finansman desteğine ihtiyacı olduğunu istihdamın devamı için yeni kaynaklara gereksinim duyduğunu bilmekteyiz.Turizm desteklendiğinde beraberinde olumluya doğru sürüklediği 54 sektörün daha olduğunu kimse unutmamalı.

Finansal yeniden yapılandırmanın tek başına çözüm değil sadece bir erteleme olduğunu bu ertelemelerin 2021’de de yine sektörün karşısına çıkacağını hesap ederek yeni çözümler arayışı içinde olunmalıdır.Bu yıldan darbeli çıkacak bir sektör bir yıl sonra nasıl iki yılın yükünü karşılayabilirki?

Yapılan KDV indirimi hamlesi iyi bir moral oldu. Konaklama sektöründe KDV’nin oluşması için her ne kadar önce müşteri olması gerekiyor ise de var olan müşteriler için uygulanması moral olmuştur. Ancak ulaşım için KDV’nin indirilmesi ulaşım fiyatlarını daha cazip hale getirmesi bakımından çok isabetli olmuştur. Bu açıdan baktığımızda önce ulaşımın cazip hale getirilmesi doğru bir karardır.Bugünlerde Türkiye’ye uçak planlaması yapan tur operatörlerinin en büyük bilinmezliklerinden biri talebin ne kadar olacağı sorusuyla ilgilidir. Tur operatörlerinin talep yetersizliği olabileceği endişesiyle daha az uçak ve daha az havalimanından uçuş programı yaptıklarını görmekteyiz.Operatörlerin daha rahat bir planlama yapabilmeleri ve talep yetersizliği riskini göze alabilmelerine yardımcıolarak daha önceden Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından uygulaması da yapılmış olan UçakYakıt Katkı Desteği’nin yeniden uygulamaya alınması, en azından yılsonuna kadar devreye sokulması,Bakanlık ve Hükümet tarafından yürütülmekte olan turizmi canlandırma politikalarına katkı sağlayacaktır.Ulaşımı destekleyerek talep artışını yaratmanın neticesinde belirsizlikten dolayı açılamayan ve atıl duran yataklar da ekonomiye kazandırılmış ve böylece istihdamın devamı sağlanmış olacaktır.Bu şekilde konaklama sektörü için yapılan KDV indiriminin de anlamı daha büyük olacaktır.Uçaklar uçarsa talep hareketlenir.

Seyahat sektörünün kanaat önderleri dünya turizm hareketinin en erken 2023 yılında eski kapasitelerine ulaşabileceğini dile getiriyorlarsa da bizim hedefimiz kendimiz için bunu bir yıl öne çekebilmek olmalıdır.